بوید کوهن در مجله Fastco Exist اولین رتبه بندی مربوط به ۱۰ شهر هوشمند جهان را بر اساس معیارهایی همچون نوآوری و ثبات منتشر کرد که در کمال شگفتی پایتخت اتریش رتبه نخست این فهرست را از آن خود کرد.
پس از وین شهرهای تورنتو و پاریس در جایگاه دوم و سوم قرار گرفته اند. شهرهای هوشمند دیگ راین رده بندی عبارتند از نیویورک، لندن، توکیو، برلین، کپنهاگ، هنگ کنگ و بارسلونا.
کوهن پس از تحقیقات گسترده ای که سال گذشته پیرامون نوآوری شهرهای هوشمند در سراسر جهان انجام داد توانست برای اولین بار به رتبه بندی شهرهای هوشمند در سطح جهان دست یابد. بنا بر عقده کوهن، نوآوری و ثبات از مهمترین معیارهای تعیین یک شهر هوشمند هستند. همچنین استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای مدیریت بهینه منابع نیز از دیگر فاکتورهای برجسته در این رده بندی به شمار می روند.
اصطلاح «شهر هوشمند» اندکی مبهم به نظر می رسد. برخی افراد از آن به عنوان شهری یاد می کنند که از ارتباطات و فناوری اطلاعات بهره می برد تا خدمات عمومی را در اختیار شهروندان بگذارد و بعضی افراد دیگر بر این باورند که شهرهای هوشمند فناوری اطلاعات و هر آنچه مربوط به آن می شود را مورد استفاده قرار می دهند تا هوشمندترین و کارآمدترین منابع را مورد استفاده قرار دهند و در نتیجه بتوانند هزینه استفاده از انرژی را به حداقل برسانند، نحوه ارائه خدمات را بهبود بخشند، کیفیت زندگی را ارتقا دهند و میزان آسیب رسانی به محیط زیست را به میزان قابل ملاحظه پایین بیاورند و البته تمام این اتفاقات را در سایه استفاده از نوآوری ها و به حداقل رساندن مصرف سوخت های کربنی محقق سازند.
انتخاب وین به عنوان هوشمندترین شهر جهان اندکی غیرقابل باور به نظر می رسد زیرا نام این شهر معمولا در فهرست هوشمندترین شهرها به چشم نمی خورد. با وجود این وین تنها شهر جهان محسوب می شود که در تمام معیارهای در نظر گرفته شده امتیاز کامل را کسب کرده است.
شهر نوآورانه، بهره مندی کامل از فناوری های سبز، بالا بودن کیفیت زندگی و ارائه خدمات دولت الکترونیک وین در فهرست شهرهای هوشمند جهان بسیار متمایز خودنمایی می کند و فرمانداری آن طرح هایی در دست دارد که پیش بینی شده است با اجرای آنها موقعیت وین به عنوان هوشمندترین شهر جهان تا سال ۲۰۵۰ میلادی حفظ شود.
از جمله این طرح ها می توان به: Smart Energy Vision 2050، Roadmap 2020 و Action Plan 2012-2015 اشاره کرد. مدیران و برنامه ریزان شهر هوشمند وین مذاکرات گسترده ای را با سهامداران و صاحبان صنایع بزرگ آغاز کرده اند تا از این طریق بتوانند نسل جدید ساختمان های هوشمند با درصد آلایندگی صفر بسازند، سیستم حمل و نقل عمومی را هوشمند کنند و آخرین فناوری های اروپا برای شهرهای هوشمند را به کار گیرند.
تورنتو
تورنتو بالاترین امتیاز شهرهای هوشمند در آمریکای شمالی را از آن خود کرده است. همچنین در فهرست بهترین شهرهای جهان بالاترین امتیازها را کسب کرده است و به واسطه سرعت توسعه در زمینه های مختلف فناوری شهرت جهانی دارد.
شرکت IBM مرکزی در این شهر تاسیس کرده است که با نام Business Analytics Solutions شناخته می شود و در آن مهمترین راهکارها برای توسعه شهر مجازی و رفع موانع مورد بررسی قرار می گیرد.
نام تورنتو همچنین در فهرست کلانشهرهای Clinton 40 نیز دیده می شود و به عبارت دیگر می توان گفت وابستگی اقتصاد آن به کربن و سوخت های فسیلی بسیار اندک است. بخش خصوصی نیز در ساخت تورنتوی مجازی بسیار فعالیت کرده است و به کمک آن مرکز راهبردی Smart Commute Toronto راه اندازی شده است تا امکان دسترسی ساکنان شهرها و روستاها به خدمات عمومی به یک اندازه فراهم شود. هوشمند تورنتو به گونه ای راه اندازی شده است که دولت ۱۰۰ درصد خدمات خود را مبتنی بر آن ارائه می دهد.
پاریس
از لحاظ معماری پایدار برای شهرهای هوشمند، پاریس بالاترین امتیاز را در اروپا دارد. پاریس در زمینه های مختلف امتیاز بالایی کسب کرده است که از جمله می توان به سومین شهر جهان در زمینه به کارگیری نوآوری های فناورانه، نخستین شهر سبز اروپا و یازدهمین شهر جهان در زمینه ارائه خدمات دولت الکترونیک اشاره کرد
پاریس به واسطه ارائه خدمات گسترده ورزش مبتنی بر شهر اجتماعی شهرت جهانی پیدا کرده است و البته ماه گذشته شهردار پاریس طرحی با نام Autolib ارائه کرد که به موجب آن ساکنان شهر مجازی می توانند از خدمات ورزشی در دنیای واقعی بهره مند شوند. در این طرح ۲۵۰ ایستگاه اجاره انواع تجهیزات ورزشی از جمله دوچرخه راه اندازی شده است که شهروندان به واسطه هویت مجازی خود در شهر هوشمند از خدمات آن بهره مند می شوند.
نیویورک
نیویورک توانسته است امتیاز بیشتری نسبت به دیگر شهرهای هوشمند کسب کند و البته در فهرست بالاترین کیفیت زندگی در بین شهرهای جهان رتبه ۴۷ را در اختیار دارد. فرمانداری نیویورک در سال ۲۰۰۹ میلادی فعالیت مشترکی را با شرکت IBM آغاز کرد و به موجب آن مرکز راهکارهای Business Analytics Solution برای ارائه خدمات جامع شهر هوشمند را در اختیار گرفت. این مرکز به منظور پاسخگویی به نیازهای پیچیده روزافزون شهروندان مبتنی بر محیط مجازی راه اندازی شد و فرمانداری نیویورک به واسطه آن توانست تمام خدمات دولتی و عمومی خود را بر پایه آن در اختیار شهروندان بگذارد.
به جز شهروندان، تمام مراکز دولتی و خصوصی در نیویورک مجازی می توانند فعالیت های تجارتی و بازرگانی خود را انجام دهند و البته عموم مردم می توانند خدمات آنها را در همین محیط در اختیار بگیرند. این اتفاق باعث شده است میزان بازدهی مالیات به سیستم دولتی افزایش قابل ملاحظه یابد و فرمانداری نیویورک پیش بینی کرده است طی ۵ سال آینده از این طریق ۱۰۰ میلیون دلار بر درآمدهای خود بیفزاید.
لندن
پایتخت انگلیس در زمینه های مختلف برای ارائه خدمات گسترده مجازی بسیار امتیاز مناسبی دارد. شهر لندن به واسطه طراحی سیستم های پایدار در جهتت بهره مندی از نوآوری های فناورانه شهرتی فراوان کسب کرده است و البته ساماندهی سیستم حمل و نقل عمومی به واسطه خدمات شهر مجازی نیز توانسته است بر اعتبار آن بیفزاید.
قرار است در کالج سلطنتی لندن مرکز شهرهای هوشمند اروپا تاسیس شود و این مرکز بتواند خدمت رسانی در حوزه دولت، حمل و نقل، بازرگانی، دانشگاهی و داده های شهروندی را گسترده تر کند و البته این اتفاقات با امید به بهره مندی هر چه بیشتر از نوآوری ها و کارآیی هر چه بیشتر بخش های مختلف جامعه صورت می گیرد.
شهرداری لندن همچنین به تازگی اعلام کرد همکاری های گسترده ای را با شرکت O2 آغاز کرده است تا به موجب آن بزرگترین شبکه خدمات اینترنت رایگان Wi-Fi را در اروپا راه اندازی کند.
توکیو
توکیو در فهرست شهرهای هوشمند بزرگ جهان نخستین شهر آسیا محسوب می شود و در فهرست نوآورانه ترین شهرهای جهان رتبه ۲۲ و دیجیتالی ترین شهرهای جهان رتبه ۱۵ را از آن خود کرده است.
شهرداری توکیو سال گذشته از طرح جدیدی پرده برداشت که به موجب آ« یک شهر هوشمند برای مناطق حومه و دور افتاده راه اندازی شد. شهرداری این مرکز مجازی را با همکاری با پاناسونیک، Tokyo Gas و دیگر شرکت های بزرگ راه اندازی کرد تا مردم دور افتاده ترین مناطق هم به واسطه آن بتوانند از خدمات دولتی با کیفیتی که شهرنشینان در اختیار می گیرند، بهره مند شوند.
شهر هوشمند توکیو در کنار شهر هوشمند ویژه مخصوص مناطق دور افتاده علاوه بر ارائه خدمات الکترونیک و مجازی طرح های دیگری را در دست دارد که از جمله آن می توان به نصب پنل های خورشیدی در خانه ها، بهره مندی از باتری های هوشمند برای تامین انرژی منازل، ابزارهای کاهش مصرف انرژی در خانه ها و استفاده عمومی از لوازم خانگی هوشمند و شبکه ای اشاره کرد. توکیو همچنین تمرکز فراوان بر راهکارهای تلفن همراه هوشمند دارد و سرمایه گذاری های فراوانی در این زمینه انجام داده است.
برلین
برلین نیز در این زمینه بسیار مورد توجه قرار می گیرد و کارشناسان آن را چهاردهمین شهر نوآورانه جهان، هشتمین شهر سبز اروپا و هفدهمین شهر در زمینه بالا بودن کیفیت زندگی می دانند.
برلین با همکاری شرکت های BMW، Vattenfall و غیره، طرح گسترش استفاده از خودروهای هوشمند با درصد آلایندگی صفر را مورد بررسی قرار می دهد و البته توانسته است در شهر هوشمند خود همه ساکنان برلین واقعی را عضو کند. این شهر همچنین منبع مجازی تامین انرژی برای تردد خودروهای برقی نیز راه اندازی کرده است و می کوشد تا سال ۲۰۲۰ همه خدمات خود را به صورت کاملا الکترونیک به مردم ارائه دهد.
کپنهاگ
این شهر در منطقه اسکاندیناوی بالاترین کیفیت زندگی را در اختیار دارد و عنوان سبزترین شهر در اروپا را نیز به خود اختصاص داده است. شرکت زیمنس متولی راه اندازی شهر هوشمند کپنهاگ محسوب می شود و با همکاری های این شرکت، شهرداری کپنهاگ موفق شد عنوان انعطاف پذیرترین شرایط زندگی برای شهروندان را در جهان به دست آورد.
دلیل کسب این عنوان بسیار ساده است؛ زیرا کپنهاگ ساختار پایدار برای بهره مندی دائمی از نوآوری های فناورانه را در اختیار گرفته است و بر مبنای ارائه خدمات خود مبتنی بر شهر هوشمند، پیش بینی کرده است تا سال ۲۰۲۵ میلادی ۴۰ درصد مردم با استفاده از دوچرخه رفت و آمدهای روزانه خود را انجام دهند و به عبارت دیگر میزان تولید دی اکسید کربن توسط آنها صفر شود. «فرانک جنسِن» شهردار کپنهاگ در آخرین سخنرانی خود اعلام کرد که راز موفقیت آنها در توسعه شهر هوشمند است.
هنگ کنگ
این منطقه نیز در زمینه های مختلف موفقیت های فراوانی را رقم زده است که از جمله آنها می توان به سومین شهر جهان برای ارائه خدمات گسترده دولت الکترونیک اشاره کرد.
در زمینه کیفیت زندگی، هنگ کنگ رتبه ۷۰ جهانی را دارا است و با وجود این راه اندازی مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی توانسته است میزان رضایت مردم را تا اندازه زیادی افزایش دهد.
هم اکنون تمام فرودگاه های هنگ کنگ به سیستم RFID مجهز شده اند، چرخه کشاورزی در آن به صورت کاملا هوشمند انجام می شود، تمامی شهروندان یک کارت شناسایی هوشمند دارند. برای همه هنگ کنگی ها هویت مجازی تعریف شده است و همه خدمات عمومی از جمله حمل و نقل، کتابخانه ها، سرویس های دولتی، خریدهای روزانه و حتی مکان های پارک خودرو مبتنی بر شهر مجازی ارائه می شود.
بارسلونا
از زمانی که شهر هوشمند بارسلونا بر کاهش مصرف کربن و پایین آوردن میزان آلایندگی شهری تمرکز کرد، توانست وارد ۱۰ شهر هوشمند برتر جهان شود. بارسلونا این روزها تمرکز فراوانی بر استفاده از پنل های خورشیدی دارد و شهروندان با حداقل هزینه می توانند از آن در خانه های خود بهره مند شوند.
در این شهر طرحی با نام LIVE EV ارائه شده است که به موجب آن هر آنچه در بارسلونای حقیقی وجود دارد، در مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی در اختیار شهروندان قرار می گیرد و برای ارائه خدمات بهتر در آن همکاری های گسترده ای با شرکت های بزرگ و اتحادیه اروپا انجام شده است.
باید توجه داشت دیگر شهرهای بزرگ جهان از جمله آمستردام، ملبورن، سیاتل، سائوپائولو، استکهلم، ونکوور و … نیز خدمات هوشمند گسترده ای در اختیار شهروندان خود می گذارند و پیش بینی شده در مدت کوتاهی میزان سرمایه گذاری در شهرهای هوشمند به بیش از ۴۰ میلیارد دلار برسد.