روزتان تا به حال چطور بوده است؟ آیا امروز صبح که از خواب برخاستید، یک ایده بکر برای بهترین اپ موبایل به ذهنتان رسیده بود؟ ایده‌ای که تا حالا کسی به آن فکر نکرده است و یقیناً می‌تواند باعث شهرت شما شود؟ حتماً یک مشکل بزرگ دارید. اصلاً نمی‌دانید که یک اپ چگونه طراحی و ساخته می‌شود! هیچ ترسی به خود راه ندهید. با خواندن این راهنمای مختصر و مفید که شامل 12 مرحله کلیدی می‌شود، می‌توانید ایده اپلیکیشنی خود را از خیال به نمایشگر گوشی‌های هوشمند سراسر دنیا بیاورید.
قدم اول: هدفتان را تعریف کنید
برای شروع هر پروژه جدید باید یک ایده عالی داشت. ولی قبل از اینکه وارد جزییات شوید، باید هدف از ساخت آن اپلیکیشن موبایل را به‌وضوح مشخص کنید و بدانید که از اجرای آن چه می‌خواهید. قرار است این اپ چه کاری انجام دهد؟ تا چه حد می‌تواند جذابیت داشته باشد؟ قرار است چه مشکل مهمی را حل کند یا باعث بهبود کدام بخش زندگی شود؟
اگر بتوانید هدف مشخص و روشنی را برای اپ خود تعریف کنید، به شما کمک می‌کند تا خیلی سریع‌تر به آن نقطه‌ای که می‌خواهید برسید.
قدم دوم: آن را روی کاغذ بیاورید
با توسعه و بسط طرح‌هایتان در واقع آینده خود را پایه‌گذاری می‌کنید. در این مرحله شما ویژگی‌های مهم، شکل تقریبی و ساختار اپلیکیشن مورد نظرتان را به‌وضوح می‌بینید و مفهوم کلی آن را روی کاغذ به تصویر می‌کشید.
وقتی بخش‌های مختلف اپلیکیشن را روی کاغذ می‌کشید، کمک می‌کنید تا سایر اعضای تیم به‌خوبی هدف شما را درک کنند. از این تصاویر به‌عنوان مرجع برای گام بعدی در پروژه خود استفاده کنید.
قدم سوم: تحقیق
این تحقیق شامل چهار هدف عمده می‌شود:
۱- متوجه می‌شوید آیا اپلیکیشن دیگری در بازار وجود دارد که مشابه همین کار را انجام دهد.
۲- برای طراحی اپ خود از ایده‌های دیگران الهام می‌گیرید.
۳- اطلاعاتی در رابطه با نیازهای فنی اپلیکیشن پیدا می‌کنید.
۴- متوجه می‌شوید که چگونه می‌توانید برای اپلیکیشن خود بازار هدف درست کنید.
ممکن است با اینکه فکر می‌کنید ایده‌ای که در سر دارید می‌تواند یک انقلاب عظیم به وجود آورد، خیلی سریع امید‌تان را از دست بدهید. در حال حاضر، بیشتر از یک میلیون اپلیکیشن اندروید و آی‌اواس وجود دارد. برای همین ساختن چیزی که تا حالا کسی به آن فکر نکرده تقریباً غیرممکن است. با این حال، هیچ‌وقت با دیدن کسانی که در همان زمینه مشغول کار هستند، ناامید نشوید. خیلی مهم است که روی پروژه خود تمرکز و از داشته‌هایتان استفاده کنید. از ویژگی‌ها و قابلیت‌های کلیدی و اشتباهات سایر رقبا درس بگیرید و هر فکر دیگری که درباره آنها در ذهنتان وجود دارد را دور بریزید.
برای طراحانی که دنبال بازاریابی برای ایده‌هایشان هستند یک پلتفرم فوق‌العاده به‌نام Dribble وجود دارد. طراحان و سازندگان از Dribble برای نمایش کارشان به دیگران استفاده می‌کنند تا از نظراتشان بهره‌مند شوند و محصولشان را بهتر کنند. اگر دنبال طرح‌های جالب برای ایده‌های خود هستید، حتماً نگاهی به سایت www.dribble.com بیاندازید.
در این مرحله باید به ویژگی‌های فنی اپی بپردازید که در ذهن دارید. ببینید چه چیزهای نیاز دارید و آیا ایده‌ای که در سر دارید از نقطه‌نظر فنی واقعاً امکان‌پذیر است یا نه. در خیلی از موارد شاید یک راهکار جایگزین برای ادامه راه وجود داشته باشد که مسیر آن کمی متفاوت باشد. این تحقیق شامل محدودیت‌های قانونی و مسائل حقوقی نظیر کپی‌رایت نیز می‌شود. باید شرایطی که دارید را به‌خوبی درک کنید و همه جوانب را بسنجید.
اگر کسانی را می‌شناسید که در این صنعت حضور دارند، سعی کنید از همان ابتدا از نظر کارشناسانه آنها درباره ایده‌ای که می‌خواهید پیاده کنید، استفاده کنید.
دو عامل مهم دیگر که باید از قبل درباره آنها تحقیق کنید، بحث بازاریابی و کسب درآمد است. حالا که متقاعد شده‌اید پیاده‌سازی این اپلیکیشن امکان‌پذیر است، باید به‌دنبال استراتژی باشید که بتوانید آن را وارد بازار کنید. خط خود را مشخص کنید. از چه طریق می‌توانید به کاربر هدف برسید. چگونه باید او را متقاعد کنید تا متوجه ارزش اپلیکیشن شما بشود و از آن استفاده کند.
مسئله بسیار مهمی که باید درباره آن فکر کنید روشی است که قرار است این اپ برای شما درآمدزایی کند. آیا برای دانلود آن از کاربرتان هزینه می‌گیرید؟ یا اپ به‌صورت رایگان قابل دانلود است، ولی داخل برنامه از تبلیغات استفاده می‌کنید؟ این مدل نیاز به طیف وسیعی از کاربران دارد. پس به آن هم فکر کنید.
راه‌های زیادی برای درآمدزایی یک اپلیکیشن وجود دارد، ولی تصمیم با شماست که کدام کانال را انتخاب کنید.
قدم چهارم: وایرفریم و استوری‌برد درست کنید
در این مرحله ایده‌ها و ویژگی‌های آنها شکل واضح‌تری به خود می‌گیرند. وایرفریم (Wireframe) فرآیند ساخت نمونه اولیه از اپلیکیشن است. اگر کمی در اینترنت جست‌وجو کنید، ابزارهای زیادی را پیدا می‌کنید که کار اصلیشان ساخت نمونه‌های اولیه است. از مشهورترین این ابزار می‌توان به Balsamiq ،Moqups و HotGloo اشاره کرد. به کمک این ابزارها همه گرافیک‌ها را در یک جا جمع کنید و با اضافه کردن دکمه به آنها ببینید اپ مورد نظرتان چطور کار می‌کند.
علاوه بر وایرفریم، یک استوری‌برد (Storyboard) هم برای اپ خود تهیه کنید. هدف ساخت یک نقشه راه است که به شما کمک می‌کند تا ارتباط بین هر نمایشگر و نحوه حرکت کاربر در داخل برنامه را به‌خوبی متوجه شوید.
قدم پنجم: برای اپلیکیشن خود بک‌اند تعریف کنید
وایرفریم‌ها و استوری‌بردی که در مرحله قبلی تهیه کردید، حالا پایه و اساس ساختار بک‌اند (Back-end) اپلیکیشن شما هستند. نقشه سرورها، ای‌پی‌آی‌ها و دیاگرام داده‌ها را بکشید. این کار کمک زیادی به توسعه‌دهنده می‌کند و با توجه به اینکه با پیشرفت کار افراد بیشتری به پروژه شما اضافه می‌شوند، این دیاگرام می‌تواند توضیح و تشریح بسیار خوبی برای این افراد تازه‌وارد باشد. اگر محدودیت‌های فنی در برابرتان وجود دارد، حتماً وایرفریم‌ها و استوری‌برد را تغییر دهید و اصلاح کنید.
قدم ششم: نمونه تهیه شده را تست کنید
یک برگشت به وایرفریم‌ها بزنید. از خانواده، دوستان، همکاران و کارشناسان بخواهید تا به شما در مرور این نمونه اولیه کمک کنند. امکان دسترسی به وایرفریم را برای آنها فراهم کنید تا بتوانند اپ شما را تست کنند. از آنها بخواهید تا یک فیدبک درست و منطقی بدهند و مشکلات و نقاط کوری که در برنامه می‌بینند را به شما اطلاع دهند. اگر این امکان وجود دارد، آنها را به محیط کارتان دعوت کنید تا جلوی خود شما این اپ را تست کنند. با دقت نحوه استفاده آنها از اپ را مانیتور کنید. از همه چیز نت‌برداری کنید و UI/UX خود را با آنها تطبیق دهید.
هدف آن است که این اپ قبل از وارد شدن به مرحله طراحی به‌طور کامل ارزیابی شود. اگر بدون ارزیابی درست طراحی را شروع کنید، ایجاد تغییرات خیلی مشکل می‌شود. پس هرچه این نمونه از همان ابتدا واضح و روشن باشد، کار شما راحت‌تر می‌شود.
قدم هفتم: بک‌اند اپ خود را بسازید
حالا که اپ به‌خوبی تعریف شده است، زمان آن رسیده تا روی بک‌اند سیستم خود کار کنید. توسعه‌دهنده شما باید سرورها، پایگاه‌های داده، ای‌پی‌آی‌ها و راهکارهای ذخیره‌سازی را آماده کند.
کار دیگری که در این مرحله حتماً باید انجام بدهید، ساخت اکانت‌های توسعه‌دهنده در بازارهای اپلیکیشنی است که برای آنها برنامه می‌سازید. تا اکانت ساخته شده تأیید شود، چندین روز زمان می‌برد که البته بستگی به پلتفرم دارد. پس شدیداً توصیه می‌شود این کار را برای دقیقه آخر نگذارید.
قدم هشتم: پوسته اپ را طراحی کنید
پوسته‌ها (Skins) همان چیزی است که طراحان و توسعه‌دهندگان از آنها به‌عنوان تک نمایشگرهای مورد نیاز اپلیکیشن یاد می‌کنند. طراحی که در تیم شما مشغول کار است، باید در این مرحله از وایرفریم‌هایی که پیش از این تهیه شده است، نسخه‌هایی با بالاترین کیفیت تهیه کند.
در این مرحله حتماً باید به تمام توضیحاتی که آزمایش‌کننده‌های نمونه اولیه داده بودند، توجه کرد. چون شما می‌خواهید اپی بسازید که مخاطبتان از آن استفاده کند، پس با بهره‌گیری از فیدبک آنها بهترین و کامل‌ترین واسط کاربری UI را بسازید.
قدم نهم: دوباره تست کنید
وقتی طراح شما طراحی پوسته‌ها را به اتمام رساند، باید دوباره تست کنید. اصلاً فکر نکنید که همه چیز تمام شده است. وقتی مفهوم واقعی اپلیکیشن شما به‌طور کامل تکمیل شد، همه گرافیک‌ها وارد برنامه شدند و همه متن‌ها قرار گرفتند، زمان تست دوباره می‌رسد. برای تست اپلیکیشن دو اپ تست عالی وجود دارد: Solidify و Framer. طراحی اپ‌های خود را وارد آنها کنید و هرجا لازم است لینک‌ها را اضافه کنید تا روند اجرا به‌صورت صفحه به صفحه تست شود.
ولی این مرحله را با مرحله ششم یعنی وایرفریمینگ اشتباه نگیرید. در آنجا بحث اصلی ساخت شکل اولیه اپلیکیشن است. ولی اینجا طراحی اصلی به پایان رسیده و اپلیکیشن آماده استفاده است.
قدم دهم: تجدید نظر کنید و به ساخت ادامه دهید
وقتی اپلیکیشن دوباره تست شد و فیدبک‌های لازم را از کاربران آینده آن گرفتید، به کمک آنها ایده‌ای که برای ساخت این اپ داشته‌اید را مجدد بررسی و اگر لازم است تغییراتی در آن ایجاد کنید. هنوز می‌توانید از طراح خود بخواهید تا شکل ظاهری را تغییر دهد. علاوه بر آن، در صورت نیاز می‌توانید از توسعه‌دهنده تیم خود بخواهید تا تغییراتی در بخش بک‌اند بدهد.
قدم یازدهم: جزییات را یک به یک اصلاح کنید
در طول ساخت اپلیکیشن به‌طور پیوسته آن را بررسی کنید. به‌عنوان مثال، نصب فایل اپلیکیشن روی اندروید به‌منظور تست عملکرد و قابلیت‌های آن در یک محیط زنده کار ساده و راحتی است. ولی داستان درباره آی‌اواس فرق می‌کند. روی این پلتفرم به چیزی نظیر TestFlight نیاز دارید. آن را دانلود و شروع به تست اپلیکیشن کنید.
این آخرین مرحله در فرآیند توسعه اپلیکیشن است. می‌توانید در تمام طول مسیر اپ خود را مانیتور کنید تا سرانجام محصول آماده شود.
قدم دوازدهم: زمان انتشار!
فروشگاه‌های مخصوص اپلیکیشن سیاست‌های متفاوتی در قبال انتشار اپ جدید دارند. اندروید همان ابتدای کار اپ‌های جدیدی که قصد انتشار دارند را مورد بررسی قرار نمی‌دهد. معمولاً باید مدت زمانی بگذرد تا آن را تست کند. ولی شما می‌توانید بدون از دست دادن زمان اپ خود را به گوگل پلی اضافه کنید.
باز هم شاهد تفاوت آی‌اواس در این مورد خاص هستیم. اپلیکیشن‌ها قبل از اینکه روی اپ‌استور قرار بگیرند، باید توسط اپل بررسی و تأیید شوند. این کار زمان مشخصی ندارد، ولی حداقل یک هفته باید صبر کنید تا خبری در این مورد بشنوید.
برای حل این مشکل روش دیگری وجود دارد. اپ جدیدتان را روی PreApps قرار دهید. همان طور که از نامش مشخص است، PreApps به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا قبل از انتشار رسمی اپلیکیشن کاربران جدیدی از آن استفاده کنند. به‌محض اینکه اپ شما روی فروشگاه‌های اپلیکیشن قرار گرفت، زمان بازاریابی آن فرا می‌رسد.