ساخت جی‌باکس خانگی با رزبری‌پای و کدی؛ جایگزینی اسپاتیفای با موسیقی شخصی

بسیاری از کاربران پس از سال‌ها پرداخت اشتراک ماهانه سرویس‌های پخش موسیقی به این نتیجه می‌رسند که بخش عمده‌ی آهنگ‌هایی که گوش می‌دهند، همان آثاری است که پیش‌تر آن‌ها را خریداری کرده یا در قالب لوح فشرده و صفحه گرامافون در اختیار دارند. همین موضوع باعث شد یکی از کاربران با استفاده از یک برد رزبری‌پای ۴ (Raspberry Pi 4) بلااستفاده، یک جی‌باکس دیجیتال کم‌هزینه بسازد و اشتراک سرویس‌های استریم را موقتاً کنار بگذارد.

او مجموعه‌ی گسترده‌ای از آلبوم‌های خود را با فرمت بی‌اتلاف FLAC آرشیو کرده و معتقد است صدای بی‌اتلاف (Lossless Audio) در مقایسه با پخش جریانی، کیفیت بهتری ارائه می‌دهد. این جی‌باکس به تلویزیون و گیرنده‌ی صوتی-تصویری (AV Receiver) او متصل شده و می‌تواند موسیقی را از یک درایو محلی یا یک مسیر شبکه‌ای به‌عنوان منبع رسانه‌ای فراخوانی کند.

تبدیل رزبری‌پای به یک جی‌باکس با LibreELEC

برای این پروژه چند مسیر متفاوت وجود دارد؛ می‌توان یک درایو USB پر از موسیقی را مستقیماً به رزبری‌پای متصل کرد یا از کتابخانه‌ی موسیقی موجود روی سرور رسانه‌ای خانگی استفاده کرد. این کاربر پیش‌تر سیستم‌عامل سبک LibreELEC را روی برد خود نصب کرده بود؛ توزیعی کم‌حجم که مستقیماً بوت شده و وارد محیط Kodi می‌شود. او در ابتدا از این ترکیب به‌عنوان جایگزینی برای کروم‌کست (Chromecast) استفاده می‌کرد و سپس تصمیم گرفت به آن وظیفه‌ی دومی نیز بسپارد.

از آنجا که رسانه‌های خودمیزبان (Self-Hosted) بر پایه‌ی دیسک‌های فیزیکی در اختیار کاربر شکل می‌گیرند، منطقی است که از همان زیرساخت برای پخش موسیقی شخصی نیز بهره گرفته شود. این کاربر از افزونه‌ی Jellyfin for Kodi که پیش‌تر برای مجموعه‌ی ویدیویی خود استفاده می‌کرد، بهره برد و کتابخانه‌ی موسیقی FLAC استخراج‌شده از لوح‌های فشرده را به آن افزود.

فرآیند کار ساده است: دسترسی به موسیقی از طریق یک درایو متصل به‌صورت محلی یا یک سرور رسانه‌ای مانند Plex یا Jellyfin از طریق افزونه‌ی (Add-on) کدی انجام می‌شود. به گفته‌ی او، LibreELEC آن‌قدر سبک است که حضورش به‌سختی احساس می‌شود و عملاً تنها از رابط کاربری Kodi برای دسترسی به سرور رسانه‌ای و کنترل پخش موسیقی استفاده می‌کند.

مدیریت موسیقی و حالت مهمانی در Kodi

پس از افزودن کتابخانه‌ی موسیقی، بخش موسیقی Kodi با استفاده از کنترل تلویزیون باز شد و فهرست آلبوم‌ها همراه با تصاویر جلد آن‌ها نمایش داده شد. از همان‌جا می‌توان با کنترل تلویزیون میان آلبوم‌ها و قطعات جابه‌جا شد. اما در مجموعه‌ای بزرگ، انتخاب دستی آهنگ‌ها زمان‌بر است؛ بنابراین این کاربر از قابلیت حالت مهمانی (Party Mode) در Kodi استفاده کرد تا دستگاه به یک جی‌باکس همیشه‌روشن تبدیل شود.

این قابلیت ده آهنگ را به‌صورت تصادفی انتخاب کرده و صف پخش پیوسته‌ای می‌سازد؛ پس از پایان هر قطعه، آهنگ دیگری به‌طور خودکار از کتابخانه به صف افزوده می‌شود. در صورت عدم تمایل به یک آهنگ، امکان رد کردن آن وجود دارد. کاربر می‌تواند گزینه‌ها را ویرایش کرده و برای پخش، قواعد مشخصی تعیین کند و هر زمان که بخواهد یک آلبوم کامل یا فهرست پخش (Playlist) مشخصی را بشنود، این قابلیت را خاموش کند.

کنترل موسیقی از راه دور با اپلیکیشن Kore

Kodi پروژه‌ای قدیمی به شمار می‌رود، اما همچنان امکانات مدرنی دارد؛ از جمله کنترل موسیقی از طریق گوشی با اپلیکیشن ریموت. این کاربر یک گوشی قدیمی OnePlus را با نصب اپلیکیشن Kore — ریموت رسمی Kodi برای اندروید — به یک کنترل اختصاصی برای جی‌باکس خود تبدیل کرده است تا در حین جابه‌جایی در خانه، موسیقی را مدیریت کند.

البته این اپلیکیشن برای پخش صدا روی خود دستگاه طراحی نشده است؛ برای این کار باید یک پخش‌کننده‌ی UPnP/DLNA یا کلاینت Jellyfin پیکربندی شود. با این حال، Kodi روی رزبری‌پای تجربه‌ای سرگرم‌کننده از یک جی‌باکس دیجیتال خانگی فراهم می‌کند.

منابع رسانه‌ای: درایو محلی یا مسیر شبکه‌ای

اتصال یک درایو خارجی به رزبری‌پای و استفاده از آن به‌عنوان منبع رسانه‌ای، به‌جای سرور، می‌تواند گزینه‌ی مطمئن‌تری باشد؛ زیرا حتی با اتصال برد از طریق کابل اترنت (Ethernet)، مشکلات شبکه و سرور می‌تواند تجربه‌ی شنیدن موسیقی را مختل کند. با این حال، چون کتابخانه‌ی موسیقی این کاربر روی درایو دیگری قرار دارد، فعلاً انتقال آن را ضروری ندانسته است.

استفاده‌ی هم‌زمان از سرور و درایو خارجی امکان‌پذیر است، اما باید مطمئن شد که موسیقی در هر دو محل تکرار نشده باشد تا از ایجاد نسخه‌های تکراری جلوگیری شود. همچنین احتمال بروز تداخل در پایگاه‌داده (Database) کدی وجود دارد، زیرا افزونه‌ی یادشده داده‌های خود را با منابع رسانه‌ای محلی به اشتراک نمی‌گذارد. به همین دلیل، آهنگ‌های جدید به Jellyfin افزوده شده و با رزبری‌پای همگام‌سازی (Sync) شدند.

جی‌باکسی سرگرم‌کننده برای تلویزیون

اتصال یک رزبری‌پای مجهز به LibreELEC به مرکز رسانه‌ای خانه، انعطاف‌پذیری بالایی در شیوه‌ی شنیدن موسیقی ایجاد می‌کند؛ می‌توان موسیقی را از سرور دریافت کرد یا در شرایطی که اتصال شبکه امکان‌پذیر نیست، به یک درایو محلی متصل شد. با گزینه‌ی حالت مهمانی در Kodi، کتابخانه‌ی شخصی به صف پیوسته‌ای از آهنگ‌ها تبدیل می‌شود که می‌توان در حین انجام کارهای خانه به آن‌ها گوش داد و اپلیکیشن ریموت نیز کنترل موسیقی را در فاصله‌ی دور از صفحه‌ی بزرگ ممکن می‌سازد.