نسخه بتا (Beta) توزیع اوبونتو ۲۶.۱۰ با اسم رمز «استونکینگ استینگری» (Stonking Stingray) اکنون برای دانلود در دسترس است؛ هرچند این انتشار یک هفته دیرتر از زمان‌بندی اولیه انجام شد. این نسخه بر پایه کرنل لینوکس ۷.۳ (در مرحله انتشار کاندید یا Release Candidate) اجرا می‌شود و میزکار گنوم ۵۱ (GNOME 51) را به همراه دارد.
در لایه‌های پایین‌تر سیستم نیز تغییراتی اعمال شده است؛ از جمله مجموعه کامل ابزارهای هسته بازنویسی‌شده با زبان برنامه‌نویسی راست (Rust Core Utilities) و مدیریت بهتر شرایط کمبود حافظه (Low-Memory Situations).
نسخه‌های بتا نهایی و پایدار نیستند، اما به‌طور کلی قابل‌اعتمادتر از اسنپ‌شات‌های پیشین به شمار می‌آیند. کاربران و توسعه‌دهندگان می‌توانند این انتشار جدید را آزمایش کرده و باگ‌های احتمالی را گزارش دهند تا اصلاحات لازم پیش از عرضه نسخه نهایی و پایدار اوبونتو ۲۶.۱۰ در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در آن لحاظ شود.
تغییرات میزکار و اپلیکیشن‌ها
بخش عمده تغییرات قابل‌مشاهده برای کاربر در اوبونتو ۲۶.۱۰ از میزکار گنوم ۵۱ نشئت می‌گیرد. از مهم‌ترین این تغییرات می‌توان به افزودن تنظیم دسترس‌پذیری «کاهش حرکت» (Reduced Motion) برای کم‌کردن انیمیشن‌های رابط کاربری، ساده‌تر شدن ثبت اثر انگشت و بازطراحی پنل اطلاعات سیستم اشاره کرد.
قابلیت چسباندن پنجره‌ها (Window Snapping) نیز آسان‌تر شده است. افزونه از پیش نصب‌شده «دستیار کاشی‌چینی» (Tiling Assistant) در گنوم شل اکنون یک انتخاب‌گر چیدمان به سبک ویندوز دارد؛ با کشیدن یک پنجره، جعبه کوچکی از بالای صفحه به داخل سُر می‌خورد و گزینه‌های چیدمان را نمایش می‌دهد و کاربر می‌تواند پنجره را روی چیدمان دلخواه رها کند.
افزونه آیکون‌های میزکار با نام DING به جی‌تی‌کی ۴ (GTK4) منتقل شده است و عناصر بصری مانند منوهای زمینه و دیالوگ‌ها اکنون با سایر بخش‌های میزکار هماهنگ هستند. میان‌برهای صفحه‌کلید برای پشته‌های آیکون میزکار افزوده شده و مدیریت کلیپ‌بورد نیز به‌صورت ناهمگام (Asynchronous) پیاده‌سازی شده است.
اپلیکیشن‌های پیش‌فرض نیز بهبود یافته‌اند:
- امکان افزودن امضای دست‌نویس به اسناد پی‌دی‌اف (PDF) در نمایشگر اسناد (Document Viewer)
- پیگیری میزان استفاده از واحد پردازش عصبی ای‌ام‌دی (AMD NPU) در برنامه پایش سیستم Resources
- نمایش شمارش پشته فایل‌ها هنگام کشیدن چند تصویر در مدیر فایل ناتیلوس (Nautilus)
کامپوزیتور زیربنایی گنوم، یعنی موتر (Mutter)، روش تخمین ساعت فریم (Frame Clock) را بازنگری کرده است؛ نتیجه آن باید کاهش افت فریم در انیمیشن‌های رابط کاربری و در پی آن، تجربه‌ای روان‌تر در کل میزکار باشد.
پشتیبانی از FIDO2 و کلید عبور (Passkey) و همچنین ورود مبتنی بر وب از طریق کد QR یا نشانی اینترنتی به صفحه ورود و قفل اضافه شده است؛ این قابلیت در کنار پشتیبانی پیشین از کارت‌های هوشمند قرار می‌گیرد و برای کاربران محیط‌های سازمانی و مدیریت‌شده مفید خواهد بود.
پس از حذف ابزار Software & Updates در اوبونتو ۲۶.۰۴، فعال‌سازی درایورهای شخص ثالث دشوارتر شده بود؛ به همین دلیل توسعه‌دهندگان کار یکپارچه‌سازی مدیریت درایورهای سخت‌افزاری در مرکز اپلیکیشن (App Center) را آغاز کرده‌اند. با این حال، بخش تازه «افزودنی‌ها > درایورهای اضافی» تنها روی دستگاه‌هایی نمایش داده می‌شود که به درایورهای متن‌بسته بسته‌بندی‌شده در مخازن اوبونتو نیاز دارند؛ بنابراین اگر این بخش را نمی‌بینید، باگی رخ نداده و سخت‌افزار شما از بهترین درایورهای موجود استفاده می‌کند.
یکی از مواردی که در این نسخه به‌صورت پیش‌فرض وجود ندارد، ابزار دیکته هوش مصنوعی محلی اوبونتو با نام Myna است که همچنان در حال توسعه فعال قرار دارد.
تغییرات زیرساختی و لایه‌های پایین سیستم
نسخه بتای اوبونتو ۲۶.۱۰ روی کرنل لینوکس ۷.۳ اجرا می‌شود؛ نسخه‌ای که هنوز در حال توسعه است و انتظار نمی‌رود پیش از ۱۵ اکتبر به انتشار پایدار برسد. از نکات برجسته لینوکس ۷.۳ می‌توان به تخصیص‌دهنده چندبلوکی ساده‌شده برای فایل‌سیستم EXT4 جهت تسریع پیش‌تخصیص فضای فایل در دانلودهای حجیم، استخرهای بافر بدون‌کپی (Zero-Copy Buffer Pools) در FUSE io_uring و اصلاحی در KSM برای کاهش لرزش‌های خرد در رابط کاربری هنگام بار سنگین حافظه اشاره کرد.
درایورهای گرافیکی مسا ۲۶.۲ (Mesa 26.2) نسبت به سری ۲۶.۰.x در اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS ارتقا یافته‌اند؛ از جمله پشتیبانی از مش شیدرها (Mesh Shaders) در NVK، رمزگذاری و رمزگشایی ویدئوی ولکان با تأخیر پایین برای کاربران ای‌ام‌دی از طریق RADV و فعال‌سازی پیش‌فرض پشتیبانی از هیپ توصیف‌گر ولکان (Vulkan Descriptor Heap).
اوبونتو ۲۶.۱۰ شیوه برخورد با شرایط کمبود حافظه را تغییر داده تا نشست میزکار بهتر در برابر خاتمه‌یافتن توسط دیمن OOM محافظت شود. به فرایندهای اصلی میزکار امتیاز OOM پایین‌تری داده شده است تا در حالت ایده‌آل، ابتدا اپلیکیشن‌های میزکار حذف شوند.
این انتشار همچنین مهاجرت اوبونتو به ابزارهای هسته مبتنی بر راست را کامل می‌کند؛ تلاشی که در سال ۲۰۲۵ برای بهبود امنیت توزیع با حذف کل دسته‌هایی از باگ‌ها در ابزارهای سطح پایین آغاز شده بود. اکنون دستورهای cp، mv و rm از پروژه uutils تأمین می‌شوند.
مروری فهرست‌وار بر اوبونتو ۲۶.۱۰
- کرنل لینوکس ۷.۳ (نسخه انتشار کاندید)
- درایورهای گرافیکی NVIDIA 615 و Mesa 26.2
- ایمیج ISO با نام AMDv3 و بسته‌های بهینه‌شده برای پردازنده‌های جدیدتر
- جایگزینی dbus-daemon با dbus-broker
- تغییرات OOM برای محافظت از فرایندهای اصلی میزکار
- خروجی دستور APT 3.3.3 --help به‌صورت اختصاصی برای گزینه‌ها
- ابزارهای هسته ۱۰۰٪ مبتنی بر راست و ابزارهای تازه PGP نوشته‌شده با راست
- تبدیل ابزار گزارش سخت‌افزار hwctl به قالب اسنپ (Snap)
در بخش میزکار و نرم‌افزار نیز موارد زیر دیده می‌شود:
- گنوم ۵۱؛ رابط کاربری روان‌تر، ورودهای احراز هویت‌شده و موارد بیشتر
- چسباندن پنجره‌ها؛ انتخاب‌گر چیدمان سُرنده جدید
- افزونه آیکون‌های میزکار؛ منتقل‌شده به GTK4
- ناتیلوس؛ بارگذاری سریع‌تر پوشه‌ها و شمارش فایل‌ها هنگام کشیدن
- نمایشگر اسناد؛ امضای بصری
- مرکز اپلیکیشن؛ پنل تازه مدیریت درایور
- وضعیت Ubuntu Certified؛ نمایش در تنظیمات برای دستگاه‌های منتخب
- مجموعه تازه‌ای از تصاویر پس‌زمینه میزکار با طرح‌های متنوع سفره‌ماهی
افزون بر این موارد، اصلاح باگ‌ها، بهینه‌سازی‌های کارایی، به‌روزرسانی کتابخانه‌ها و موارد مشابه نیز در این نسخه گنجانده شده است.
دانلود نسخه بتای اوبونتو ۲۶.۱۰
نسخه بتای اوبونتو ۲۶.۱۰ از سرور انتشار اوبونتو قابل دانلود است. ایمیج‌های ISO برای رایانه‌های ۶۴ بیتی اینتل و ای‌ام‌دی، از جمله ایمیج بهینه‌شده تازه Amd64-v3 (که تنها روی دستگاه‌های دارای پردازنده‌های مدرن کار می‌کند)، در دسترس هستند. همچنین یک ایمیج عمومی ARM (که ممکن است روی همه دستگاه‌ها کار نکند) و یک ایمیج از پیش نصب‌شده برای دستگاه‌های رزبری‌پای عرضه شده است.
در صورت نصب نسخه بتای اوبونتو ۲۶.۱۰ می‌توانید بدون نصب مجدد به نسخه نهایی و پایدار ارتقا دهید؛ کافی است به‌روزرسانی‌ها را به‌موقع نصب کنید تا در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ از همان پشته نرم‌افزاری یک نصب تازه بهره‌مند شوید.
اگر نسخه‌های دیگر اوبونتو را ترجیح می‌دهید، نسخه‌های بتای طعم‌های مختلف (Flavours) نیز برای آزمایش در دسترس‌اند؛ مانند لوبونتو ۲۶.۱۰ با LXQt 2.4.0، کوبونتو ۲۶.۱۰ با KDE Plasma 6.7 و اوبونتو سینامون ۲۶.۱۰ با Cinnamon 6.6.2.