در اقدامی که برای جامعه متن‌باز (Open Source) بسیار ناامیدکننده تلقی می‌شود، شرکت زیمنس (Siemens) تصمیم گرفته است پروژه OpenRadioss را متوقف کرده و دسترسی به آن را نیز مسدود کند. این پروژه در سال ۲۰۲۲ توسط شرکت Altair Engineering تحت پروانه عمومی همگانی گنو (GNU AGPL) به‌صورت متن‌باز منتشر شده بود و نسخه‌ای آزاد از حل‌کننده پیشرو صنعتی المان محدود (Finite Element Solver) شرکت Altair به شمار می‌رفت. زیمنس سال گذشته شرکت Altair Engineering را خریداری کرد و اکنون به‌طور کامل درِ OpenRadioss را بسته است.
OpenRadioss چه بود و چه اهمیتی داشت؟
Radioss در اصل محصول شرکت Altair است و به‌عنوان یک حل‌کننده (Solver) پیشرو در صنعت برای تحلیل برخورد (Crash)، انفجار (Blast) و کاربردهای مشابه شناخته می‌شود. انتشار نسخه متن‌باز آن توسط Altair یک نقطه عطف مهم برای صنعت رایانش فنی (Technical Computing) محسوب می‌شد. این پروژه کاربردهای جانبی ارزشمندی نیز داشت؛ از جمله امکان انجام آزمون سنجش کارایی (Benchmark) پردازنده‌ها با کد OpenRadioss، در حالی که نسخه تجاری Radioss نیازمند خرید لایسنس گران‌قیمت بود.
بسته شدن سایت و حذف مخزن گیت‌هاب
زیمنس در صفحه رسمی خود درباره OpenRadioss اعلام کرده است که این پروژه «به مرحله جدیدی منتقل می‌شود» و کاربرانی که به دنبال راهکارهای شبیه‌سازی برخورد و ضربه هستند، می‌توانند محصول Simcenter Radioss و برنامه تحقیق و توسعه Radioss را از طریق زیمنس دنبال کنند. بر اساس این اطلاعیه، وب‌سایت OpenRadioss بازنشسته شده و بازدیدکنندگان به صفحه انتقال هدایت می‌شوند.
اما دامنه این تغییر تنها به وب‌سایت محدود نمانده است؛ مخزن گیت‌هاب (GitHub Repository) این پروژه نیز بسته شده و آدرس آن اکنون خطای ۴۰۴ بازمی‌گرداند. منتقدان می‌گویند حتی بایگانی کردن مخزن و حفظ دسترسی آزاد به کد متن‌باز هم می‌توانست گزینه قابل قبولی باشد، اما کد به‌طور کامل حذف شده است.
دلیل رسمی زیمنس: تمرکز بر تلاش‌ها
زیمنس توقف OpenRadioss را با تجمیع و تمرکز فعالیت‌ها توجیه کرده و آورده است: «پس از چهار سال پژوهش موفق مبتنی بر جامعه کاربران، زیمنس فصل جدیدی را برای حل‌کننده Radioss آغاز می‌کند. برای تسریع نوآوری و ارائه پشتیبانی قوی که کاربران جهانی ما برای شبیه‌سازی در سطح تولید نیاز دارند، تلاش‌های خود را یکپارچه می‌کنیم.»
پیامدها برای جامعه متن‌باز
- از دست رفتن یک راهکار آزاد و قدرتمند در حوزه شبیه‌سازی برخورد و ضربه
- حذف کامل مخزن گیت‌هاب به‌جای بایگانی کردن آن
- محدود شدن گزینه‌های رایگان برای آزمون‌های سنجش کارایی پردازنده در این حوزه
- نگرانی درباره سرنوشت پروژه‌های متن‌بازی که پس از خریداری شرکت‌ها در معرض تعطیلی قرار می‌گیرند
به این ترتیب، پروژه‌ای که در چند سال گذشته بسیار امیدبخش بود و برای سنجش کارایی در دنیای واقعی نیز کاربرد داشت، به‌دست زیمنس تعطیل شد؛ اقدامی که بازتاب گسترده‌ای در میان توسعه‌دهندگان و کاربران نرم‌افزارهای متن‌باز داشته است.