کمبود فضای ذخیره‌سازی یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های کاربران رایانه‌های شخصی است؛ به‌ویژه حالا که بسیاری از بازیهای AAA به‌سادگی از مرز ۱۰۰ گیگابایت عبور می‌کنند و یک درایو NVMe دو ترابایتی خیلی زود پر می‌شود. یکی از کاربران که تنها یک درایو NVMe با ظرفیت ۲ ترابایت در اختیار دارد، با استفاده از نرم‌افزار Game Compressor توانسته است حدود ۳۰۰ گیگابایت از فضای اشغال‌شده را آزاد کند، اما خودش تأکید می‌کند که پیش رفتن بدون استثنا و فشرده‌سازی تمام بازی‌ها، تصمیم درستی نبوده است.
فشرده‌سازی LZX چگونه فضا آزاد می‌کند؟
این کاربر از روش فشرده‌سازی LZX استفاده کرده است؛ الگوریتمی که در سطح فایل‌سیستم (File System) عمل می‌کند و ویندوز هنگام دسترسی بازی به فایل‌ها، آن‌ها را به‌صورت لحظه‌ای (On the Fly) و با کمک پردازنده (CPU) از حالت فشرده خارج می‌کند. نتیجه این فرایند آن است که کاربر می‌تواند بازی را دقیقاً مانند قبل و بدون احساس تفاوت اجرا کند.
برای نمونه، تنها بازی God of War حدود ۲۵ گیگابایت فضا آزاد کرده و چند بازی دیگر نیز به همین اندازه نزدیک شده‌اند. نکته مهم آن است که در بازیهای فشرده‌شده‌ای مانند God of War و Baldur's Gate 3، هیچ تفاوتی در نرخ فریم (Frame Rate) یا زمان بارگذاری (Loading Time) مشاهده نشده است.
خط قرمز کاربران: بازیهای مبتنی بر DirectStorage
مهم‌ترین هشدار این تجربه به بازی‌هایی مربوط می‌شود که از فناوری DirectStorage بهره می‌برند. این فناوری مسیر ورودی/خروجی (I/O) بهینه‌شده و خط لوله رمزگشایی اختصاصی خود را دارد؛ بنابراین افزودن یک لایه فشرده‌سازی دیگر مانند LZX نه‌تنها سودی ندارد، بلکه می‌تواند مانع استفاده از همان مسیر بهینه شود.
خود نرم‌افزار Game Compressor نیز هنگام انتخاب چنین بازی‌هایی به کاربر هشدار می‌دهد. این کاربر به‌عنوان آزمایش، بازی Battlefield 6 را فشرده کرد؛ بازی به‌طور عادی اجرا شد، اما لگ‌زدگی (Stutter) و تأخیر در بارگذاری دارایی‌ها (Asset Streaming) پدیدار شد که پیش‌تر وجود نداشت. افزون بر این، بیشتر بازیهای مبتنی بر DirectStorage روی سیستم او کمتر از یک گیگابایت صرفه‌جویی فضایی نشان می‌دادند.
بسیاری از بازی‌ها چیزی برای آزاد کردن ندارند
گزینه «Compress All» در این نرم‌افزار به‌صورت هوشمند بازیهای مبتنی بر DirectStorage را نادیده می‌گیرد و بقیه را فشرده می‌کند، اما این کاربر ترجیح می‌دهد بازی‌ها را تک‌به‌تک بررسی کند؛ زیرا بسیاری از آن‌ها فضای چندانی آزاد نمی‌کنند. بخش بزرگی از بازیهای امروزی از پیش با آرشیوها، فایلهای صوتی، ویدئویی و سایر دارایی‌های فشرده عرضه می‌شوند و چیز زیادی برای فشرده‌سازی باقی نمی‌ماند.
او یک معیار ساده برای خود تعیین کرده است: اگر نرم‌افزار کمتر از ۵ درصد صرفه‌جویی فضایی نشان دهد، آن بازی را دست‌نخورده رها می‌کند. برای نمونه، Battlefield 2042 با حجمی بیش از ۱۰۰ گیگابایت تنها ۱۵۰ مگابایت فضا آزاد می‌کند و بازیهای پرطرفداری مانند Assassin's Creed: Shadows و Call of Duty: Warzone نیز صرفه‌جویی‌ای در حد مگابایت دارند، نه گیگابایت. با توجه به اینکه فشرده‌سازی چنین بازی بزرگی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان می‌برد، این کار ارزش وقت‌گذاری ندارد.
هشدار برای پردازنده‌های قدیمی‌تر
این کاربر تأکید می‌کند که تجربه بی‌نقص او را نباید به همه تعمیم داد. او از پردازنده Ryzen 7 5800X3D استفاده می‌کند که هنوز برای بازی‌ها توانمند است و سربار (Overhead) ناشی از رمزگشایی فایلهای فشرده را به‌سادگی جبران می‌کند. اما اگر پردازنده‌ای بسیار قدیمی‌تر و درگیر در بازیهای وابسته به پردازنده (CPU-Bound) در اختیار دارید، پیش از فشرده‌سازی کل کتابخانه بازی‌ها، ابتدا یک بازی را آزمایش کنید.
ابزارهای جایگزین و نکات پایانی
نرم‌افزار Game Compressor تنها گزینه موجود نیست؛ کاربران می‌توانند از CompactGUI به‌صورت رایگان یا حتی فرمان compact.exe در خط فرمان (CMD) برای فشرده‌سازی LZX استفاده کنند. مزیت Game Compressor در آن است که پیش از فشرده‌سازی نشان می‌دهد کدام بازی از DirectStorage استفاده می‌کند و چه میزان فضا آزاد خواهد شد.
- بازیهای مبتنی بر DirectStorage را فشرده نکنید.
- اگر صرفه‌جویی کمتر از ۵ درصد است، فشرده‌سازی را رها کنید.
- پیش از فشرده‌سازی کل کتابخانه، یک بازی وابسته به پردازنده را آزمایش کنید.
- برای آزاد کردن ۲۰ تا ۳۰ گیگابایت، گزینه‌های ساده‌تری مانند فعال‌سازی Storage Sense و پاک‌سازی فایلهای موقت را در نظر بگیرید.
جمع‌بندی آنکه فشرده‌سازی بازی‌ها ابزار کارآمدی برای مدیریت فضای ذخیره‌سازی است، اما تنها زمانی ارزشمند خواهد بود که با گزینش دقیق و آگاهی از محدودیت‌های سخت‌افزاری همراه باشد.