یک کاربر در تجربه‌ای شخصی با مک‌بوک ایر مجهز به ۸ گیگابایت رم نوشته است که پس از سال‌ها استفاده، تازه متوجه شده مرورگرش یک تسک‌منیجر (Task Manager) داخلی دارد. او پیش‌تر از Activity Monitor در مک برای بررسی مصرف منابع استفاده می‌کرد، اما این ابزار فقط نشان می‌داد کل مرورگر چقدر حافظه مصرف می‌کند و مشخص نمی‌کرد کدام تب مسئول اصلی است.
مرورگرها تسک‌منیجر داخلی دارند
به گفته این کاربر، بیشتر مرورگرهای دسکتاپ اصلی از جمله کروم (Chrome)، اج (Edge)، فایرفاکس (Firefox)، بریو (Brave)، اپرا (Opera) و ویوالدی (Vivaldi) تسک‌منیجر داخلی دارند. در کروم روی مک‌اواس می‌توان از منوی Window گزینه Task Manager را انتخاب کرد. در اپرا مسیر Menu > Developer > Task Manager در ویندوز و لینوکس یا Developer > Task Manager در نوار منوی مک‌اواس وجود دارد.
در اج باید روی منوی سه‌نقطه کلیک کرد و مسیر More tools > Browser task manager را انتخاب کرد. بریو مسیر مشابهی دارد: Menu > More tools > Task manager. در ویوالدی گزینه Tools > Task Manager از منوی اصلی در دسترس است. کاربران فایرفاکس می‌توانند از مسیر Menu > More tools > Task Manager استفاده کنند یا عبارت about:processes را در نوار آدرس وارد کنند. سافاری (Safari) استثنای مهم این فهرست است و تسک‌منیجر داخلی معادلی ندارد؛ کاربران این مرورگر باید برای بررسی مصرف منابع به Activity Monitor مک‌اواس مراجعه کنند.
تب‌های پرکار همیشه پرمصرف‌ترین‌ها نیستند
نویسنده پس از باز کردن تسک‌منیجر، ستون Memory footprint را برای مرتب‌سازی بر اساس مصرف حافظه انتخاب کرد. در یک بررسی، فید لینکدین (LinkedIn) با ۱.۲ گیگابایت در صدر بود و یک تب دیگر لینکدین ۷۸۶ مگابایت مصرف داشت؛ یعنی این دو تب روی‌هم حدود ۲ گیگابایت حافظه گرفته بودند. در بررسی دیگری، نتایج کاملاً متفاوت بود: Asana با ۱.۶ گیگابایت بالاتر از همه قرار داشت، یک گفت‌وگوی ChatGPT حدود ۱ گیگابایت مصرف می‌کرد، لینکدین به ۹۲۸ مگابایت رسیده بود، Reddit از ۶۹۴ مگابایت استفاده می‌کرد، یک تب دیگر ChatGPT ۵۲۲ مگابایت و Gmail نیز کمی بیش از ۵۰۰ مگابایت حافظه می‌گرفت.
نتیجه مهم این بود که هیچ وب‌سایت ثابتی را نمی‌توان به‌طور دائمی مسئول همه مشکلات حافظه دانست. مقصر اصلی بسته به تب‌های باز و کاری که کاربر انجام می‌دهد تغییر می‌کند؛ بنابراین بررسی مصرف واقعی بسیار مفیدتر از این تصور است که خود مرورگر مشکل اصلی است.
حافظه تنها بخشی از تصویر بود. در ستون CPU، گوگل میت (Google Meet) برجسته بود؛ در دو بررسی حدود ۳۹ تا ۴۹ درصد پردازنده را مصرف می‌کرد، در حالی که ردپای حافظه‌اش حدود ۴۹۰ مگابایت باقی می‌ماند. یوتیوب در همان زمان حافظه بیشتری مصرف می‌کرد، اما میت پردازنده را بسیار مشغول‌تر نگه می‌داشت. مرتب‌سازی بر اساس حافظه نشان می‌دهد کدام تب‌ها بیشترین ردپای حافظه را دارند و مرتب‌سازی بر اساس CPU نشان می‌دهد کدام تب‌ها پردازنده را بیشتر درگیر می‌کنند؛ یک تب لازم نیست در هر دو فهرست صدرنشین باشد تا عامل مشکل باشد.
راه‌های کاهش مصرف بدون بستن تب‌ها
پس از شناسایی تب‌های مسئول، راه‌حل آشکار بستن تب‌های غیرضروری است؛ اما اگر کاربری مثل نویسنده تب‌ها را دقیقاً برای استفاده بعدی باز نگه دارد، این کار چندان کارساز نیست. خوشبختانه بیشتر مرورگرها روش‌هایی برای آزادسازی منابع تب‌های غیرفعال بدون بستن کامل آن‌ها دارند:
- کروم: قابلیت Memory Saver تب‌هایی را که مدتی استفاده نشده‌اند غیرفعال می‌کند و هنگام بازگشت دوباره بارگذاری می‌کند؛ امکان تعریف استثنا برای سایت‌های همیشه فعال نیز وجود دارد.
- اپرا: تب‌های غیرفعال را به‌صورت خودکار به حالت خواب موقت (Snooze) می‌برد.
- بریو: Memory Saver اختصاصی با فهرست استثنا برای سایت‌هایی که نباید غیرفعال شوند دارد.
- ویوالدی: کنترل بیشتری می‌دهد؛ سطوح مختلف صرفه‌جویی در حافظه و امکان خواباندن دستی تب‌ها، Tab Stacks، Workspaces یا همه تب‌های پس‌زمینه.
- فایرفاکس: هنگام کمبود حافظه سیستم می‌تواند تب‌ها را به‌طور خودکار تخلیه کند و کاربر نیز می‌تواند بدون بستن تب‌ها آن‌ها را تخلیه کند. صفحه about:unloads به‌ویژه مفید است، چون اطلاعاتی مانند مصرف حافظه هر تب و زمان آخرین دسترسی را نشان می‌دهد.
- اج: قابلیت Sleeping Tabs به‌شکل قابل تنظیمی وجود دارد؛ کاربر می‌تواند مدت بی‌فعالیتی تب پیش از خواب رفتن را از ۳۰ ثانیه تا ۱۲ ساعت انتخاب کند و سایت‌هایی را که باید فعال بمانند مستثنا کند.
جمع‌بندی
تسک‌منیجر جادویی نیست و به مک‌بوک ۸ گیگابایتی حافظه اضافه نمی‌کند؛ اما به کاربر کمک می‌کند هنگام کندی سیستم، مرورگر را کورکورانه مقصر نداند. حالا می‌توان دید کدام تب واقعاً مسئول است و تصمیم گرفت آن را بست، به مرورگر سپرد تا بخواباندش، یا پذیرفت که منابعی را که مصرف می‌کند واقعاً نیاز دارد.