نویسنده در این تجربه شخصی تصمیم گرفته است مایکروسافت ۳۶۵ (Microsoft 365) را کنار بگذارد و به سراغ نرم‌افزارهای رایگان و متن‌باز (Open-Source) برود. هدف او این بوده که بدون سخت‌تر شدن جریان کاری روزانه، ببیند تا چه حد می‌تواند از این ابزارها استفاده کند. به جای جست‌وجو برای یک بسته واحد که همه‌چیز را جایگزین کند، برای هر کار ابزار متفاوتی را آزمایش کرده و مدت کافی از آن‌ها استفاده کرده است. به گفته او همه‌چیز روان‌تر از انتظار پیش رفته، اما یک بخش از این تجربه نشان داده که یک برنامه مایکروسافت بیش از تصور او ارزشمند بوده است.
لیبره‌آفیس؛ جایگزینی که انتخاب را به تردید انداخت
لیبره‌آفیس (LibreOffice) نخستین جایگزینی است که واقعاً این پرسش را پیش می‌آورد که آیا اصلاً به مایکروسافت ۳۶۵ نیاز هست یا نه. نویسنده انتظار داشته با محدودیت‌های زیادی روبه‌رو شود، اما بیشتر آن‌ها در کار روزانه مشکلی ایجاد نکرده‌اند.
- Writer: برای اسنادی که به‌طور منظم ساخته می‌شوند کارآمد است و نیازی به تغییر زیاد در روش کار نیست.
- Calc: هر آنچه برای صفحه‌گسترده‌های واقعی مورد استفاده لازم است فراهم می‌کند.
- Impress: برای ارائه‌های گاه‌به‌گاه عملکرد خوبی دارد.
رابط کاربری این برنامه‌ها به‌قدری آشناست که می‌توان بدون صرف زمان برای یادگیری جریان کاری تازه، کار را آغاز کرد. البته هنگام کار با فایل‌های مایکروسافت آفیس، به‌ویژه در قالب‌بندی، تفاوت‌هایی دیده می‌شود؛ اما این تفاوت‌ها به‌اندازه‌ای نبوده که او را به بازگشت وادار کند. لیبره‌آفیس همچنان کارهای اداری روزمره را بدون اشتراک انجام می‌دهد و به جایگزینی کاملاً عملی تبدیل شده است.
نکست‌کلود؛ بازپس‌گیری کنترل ذخیره‌سازی از وان‌درایو
نکست‌کلود (Nextcloud) جایگزین دیگری است که بدون نیاز به تنظیمات پیچیده در جریان کاری جای می‌گیرد. نویسنده عمدتاً از آن برای در دسترس نگه‌داشتن فایل‌ها میان دستگاه‌ها استفاده می‌کند، تقریباً همان کاری که پیش‌تر با وان‌درایو (OneDrive) انجام می‌داد. پس از راه‌اندازی، می‌تواند همان پوشه‌ها را از دسکتاپ، مرورگر و دستگاه‌های دیگر در هر زمان که لازم باشد در اختیار داشته باشد.
نکته‌ای که بیش از همه پسندیده این است که فایل‌ها دیگر به ابر مایکروسافت گره نخورده‌اند. خود او تعیین می‌کند داده کجا ذخیره شود، چه مقدار فضا لازم است و کدام پوشه‌ها همگام‌سازی شوند. کلاینت دسکتاپ (Desktop Client) نیز تجربه را آشنا نگه می‌دارد، چون فایل‌ها مستقیماً در فایل‌منیجر ظاهر می‌شوند و نیازی به مدیریت همه‌چیز از طریق مرورگر نیست.
با این حال، این روش کاملاً بدون نیاز به نگهداری نیست. چون نکست‌کلود به‌صورت خودمیزبان (Self-Hosted) اجرا می‌شود، به‌روزرسانی‌ها، فضای ذخیره‌سازی، پشتیبان‌گیری و رفع اشکال گاه‌به‌گاه بر عهده کاربر است. با این وجود، این معاوضه برای نویسنده قابل قبول است؛ نکست‌کلود تجربه ذخیره‌سازی ابری مورد نیاز را می‌دهد و در عین حال کنترل بیشتری بر محل واقعی فایل‌ها فراهم می‌کند.
جاپلین؛ جایگزینی سبک برای وان‌نوت
جاپلین (Joplin) برای نویسنده یکی از آسان‌ترین جایگزین‌های مایکروسافت ۳۶۵ بوده است. او بیشتر به فضایی ساده برای نوشتن، سازماندهی و یافتن یادداشت‌ها نیاز داشته و جاپلین این نیازها را بدون پیچیدگی غیرضروری پوشش می‌دهد.
یادداشت‌ها در دفترچه‌هایی سازماندهی می‌شوند، در صورت نیاز برچسب می‌گیرند و جست‌وجو میان همه آن‌ها سریع انجام می‌شود. ویرایشگر نیز برای نوشتن روزمره راحت است، بنابراین نیازی به تغییر کامل روش یادداشت‌برداری وجود ندارد. نویسنده به‌ویژه این را می‌پسندد که جاپلین از مارک‌داون (Markdown) استفاده می‌کند؛ این ویژگی یادداشت‌ها را قابل حمل نگه می‌دارد و آن‌ها را در قالب اختصاصی (Proprietary Format) قفل نمی‌کند.
انعطاف‌پذیری برنامه نکته دیگری است که مورد توجه قرار گرفته است. می‌توان از آن در دستگاه‌های مختلف استفاده کرد و یادداشت‌ها را به شکلی سازمان داد که برای کاربر منطقی است. جاپلین تلاش نمی‌کند یادداشت‌برداری را به یک سیستم عظیم بهره‌وری تبدیل کند و نویسنده همین را ترجیح می‌دهد. پس از مدتی استفاده، دیگر به آنچه در وان‌نوت (OneNote) از دست داده فکر نمی‌کند؛ جاپلین برای نیازهای او به‌سادگی کار می‌کند.
تاندربرد؛ راه فرار از اوت‌لوک جدید و نیمه‌پخته
اوت‌لوک جدید (New Outlook) جایی است که تجربه جایگزینی مایکروسافت ۳۶۵ مسیر غیرمنتظره‌ای می‌گیرد. نویسنده پیش‌تر از دیگر برنامه‌های مایکروسافت فاصله گرفته بود، اما هنوز یک کلاینت ایمیل قابل اتکا می‌خواست. متأسفانه تجربه اوت‌لوک جدید آن اوت‌لوکی نیست که به آن عادت داشته است.
بخشی از تغییرات غیرضروری به نظر می‌رسد و او به جای مدیریت ساده ایمیل، زمان بیشتری را صرف سازگاری با رابط تازه می‌کند. همچنین این برنامه کمتر شبیه کلاینت کامل دسکتاپ ایمیلی است که سال‌ها به آن تکیه داشته. همین کافی بوده تا به دنبال گزینه‌ای دیگر برود.
تاندربرد (Thunderbird) گزینه بدیهی بوده، چون نویسنده چیزی ساده و متن‌باز می‌خواسته است. پس از نصب، حساب‌های ایمیل خود را متصل کرده و بدون درگیر شدن با اکوسیستم مایکروسافت به اصول اولیه بازگشته است. رابط آن با اوت‌لوک یکسان نیست، اما برای او این موضوع اصل ماجرا نیست. او کلاینت ایمیلی می‌خواهد که سر راهش قرار نگیرد و کنترل مدیریت صندوق ورودی را به خودش بدهد. تاندربرد بی‌عیب نیست، اما با جریان کاری فعلی او بهتر سازگار است.
آنچه هنوز جای خالی‌اش حس می‌شود: اوت‌لوک کلاسیک
پس از جایگزینی تقریباً همه بخش‌های مایکروسافت ۳۶۵، اوت‌لوک (Outlook) تنها برنامه‌ای است که نویسنده واقعاً دلتنگ آن می‌شود. اوت‌لوک کلاسیک (Classic Outlook) بی‌عیب نبود، اما سریع، توانمند و یک برنامه دسکتاپ واقعی به نظر می‌رسید. او تنها پس از فاصله گرفتن از آن متوجه شده که چقدر برایش ارزش قائل بوده است.
آنچه او را ناراحت می‌کند این است که مایکروسافت از قبل چیزی داشت که کار می‌کرد. به جای بهبود همان تجربه‌ای که او می‌پسندید، اوت‌لوک جدید کندتر، سنگین‌تر و متمرکز بر قابلیت‌هایی به نظر می‌رسد که او واقعاً به آن‌ها نیازی ندارد.
تاندربرد به‌قدر کافی برای او خوب کار می‌کند و از فاصله گرفتن از مایکروسافت ۳۶۵ پشیمان نیست. با این حال امیدوار است مایکروسافت به یاد بیاورد چه چیزی اوت‌لوک کلاسیک را خوب کرده بود. او به قابلیت‌های هوش مصنوعی بیشتر یا طراحی دوباره دیگری نیاز ندارد؛ فقط می‌خواهد اوت‌لوک دوباره سریع، پایدار و مفید باشد. همان نسخه‌ای که با خوشحالی به آن بازمی‌گردد.