شرکت کانونیکال (Canonical) در تازه‌ترین به‌روزرسانی برنامه‌های توسعه‌ای خود، بار دیگر بر عزمش برای جایگزینی سرویس همگام‌سازی زمان در توزیع اوبونتو تأکید کرد. بر اساس این برنامه، پیاده‌سازی ntpd-rs که با زبان برنامه‌نویسی راست (Rust) توسعه یافته است، در نسخه اوبونتو ۲۷.۰۴ به گزینه پیش‌فرض تبدیل خواهد شد.
ntpd-rs چیست و چرا اهمیت دارد؟
پروژه ntpd-rs یک پیاده‌سازی کامل و مبتنی بر زبان راست از پروتکل زمان شبکه (Network Time Protocol یا NTP) و امنیت زمان شبکه (Network Time Security یا NTS) است که هم قابلیت‌های سمت کلاینت و هم سمت سرور را پوشش می‌دهد. این پروژه یکی از طرح‌های بنیاد فناوری تری‌فکتا (Trifecta Tech Foundation) به شمار می‌رود که هدف آن استفاده از زبان راست برای افزایش امنیت و پایداری نرم‌افزارهای پایه است.
کانونیکال نخستین بار در ماه مارس اعلام کرده بود که مهاجرت به ntpd-rs هدف بعدی این شرکت در مسیر انتقال هرچه بیشتر اجزای سیستمی اوبونتو به پیاده‌سازی‌های مبتنی بر راست است. این بسته همگام‌سازی زمان هم‌اکنون در نسخه پیش‌روی اوبونتو ۲۶.۱۰ برای آزمایش در اختیار کاربران و توسعه‌دهندگان قرار گرفته است.
دقت زمان؛ زیربنای امنیت سیستم
در پست وبلاگ رسمی اوبونتو که به مرور برجسته‌ترین ویژگی‌های نسخه ۲۶.۱۰ اختصاص داشت، تیم توسعه‌دهنده ضمن اشاره به در دسترس بودن ntpd-rs برای آزمایش، برنامه خود را برای پیش‌فرض شدن آن در اوبونتو ۲۷.۰۴ دوباره تأیید کرد. در بخشی از این مطلب آمده است:
«زمان دقیق، زیربنای اعتبارسنجی گواهی‌های TLS، پروتکل Kerberos، برچسب‌های زمانی قابل اتکا در گزارش‌ها و ردگیری‌های حسابرسی است. اگر ساعت سیستم به‌طور محسوس نادرست باشد، ممکن است گواهی‌های معتبر منقضی یا هنوز معتبر نشده به نظر برسند، احراز هویت Kerberos به دلیل اختلاف زمانی (Clock Skew) شکست بخورد و همبستگی قابل اتکای گزارش‌های امنیتی میان سیستم‌های مختلف دشوار شود. اوبونتو ۲۶.۱۰ نسخه به‌روزشده‌ای از ntpd-rs، یک پیاده‌سازی حافظه‌ای‌امن (Memory-Safe) از NTP، را در مخزن خود برای آزمایش گنجانده است و هدف، پیش‌فرض کردن آن در اوبونتو ۲۷.۰۴ است.»
دیگر تغییرات شاخص اوبونتو ۲۶.۱۰
وبلاگ اوبونتو در همین مطلب، فهرستی از سایر دستاوردها و تغییرات این نسخه را نیز برشمرده است:
- مسیر کوچک‌تر و سبک‌تر برای بوت امن (Secure Boot)
- استفاده از هسته لینوکس ۷.۳ (Linux 7.3)
- پشتیبانی از رمزنگاری مبتنی بر تراشه TPM روی شمار بیشتری از سیستم‌ها
- تکمیل کامل انتقال ابزارهای هسته‌ای راست (Rust Coreutils)
- ارتقا به OpenSSL 4.0
- جایگزینی دیمن کلاسیک Dbus با Dbus-Broker
- تحقق هدف عرضه Myna به‌عنوان قابلیت تبدیل گفتار به متن (Speech-to-Text) در محیط دسکتاپ با بهره‌گیری از هوش مصنوعی محلی
به این ترتیب، اوبونتو در مسیر تبدیل شدن به توزیعی هرچه امن‌تر و مدرن‌تر، همزمان بر بازنویسی اجزای حیاتی با زبان راست و به‌روزرسانی زیرساخت‌های رمزنگاری و ارتباطی خود تمرکز کرده است.