نرم‌افزار یادداشت‌برداری Obsidian در سال‌های اخیر به ابزار محبوب بسیاری از علاقه‌مندان بازیهای نقش‌آفرینی روی میز (TTRPG) تبدیل شده است؛ چرا که امکان ثبت جزئیات کمپین‌ها، فهرست آیتم‌های بازیکنان و مدیریت ده‌ها خط داستانی موازی را در اختیار می‌گذارد. تا پیش از این، بسیاری از کاربران برای اجرای واقعی بازی و محاسبه آسیب از سرویس‌هایی مانند Roll20 استفاده می‌کردند و Obsidian را تنها به‌عنوان دفترچه یادداشت دیجیتال خود به کار می‌بردند.
اکنون اما افزونه‌ای تازه با نام Atlas VTT (مخفف Virtual Tabletop) این معادله را تغییر داده است. این افزونه بخش بزرگی از قابلیت‌های Roll20 را مستقیماً به داخل Obsidian منتقل می‌کند؛ از جمله نمای جداگانه برای بازیکنان و گردانندگان بازی (Dungeon Master).
Atlas VTT؛ پروژه‌ای دانشجویی که به ابزاری حرفه‌ای بدل شد
سازنده این افزونه، فابیان اوربانک (Fabian Urbanek)، در صفحه رسمی افزونه در توضیح انگیزه خود آورده است که Atlas را به‌عنوان بخشی از پایان‌نامه کارشناسی خود ساخته تا به جامعه بازیهای نقش‌آفرینی یک میز بازی مجازی متن‌باز (Open Source)، قابل تغییر و توسعه (Hackable) و رایگان برای استفاده ارائه دهد.
نکته کلیدی این است که تمام فرایندها درون مخزن (Vault) نرم‌افزار Obsidian اجرا می‌شوند و هیچ پردازش ثالثی در کار نیست؛ همین موضوع نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی را به‌شکل چشمگیری کاهش می‌دهد و سطح شخصی‌سازی را بسیار بالا می‌برد.
قابلیت‌های اصلی افزونه
- اندازه‌گیری فاصله‌ها روی نقشه بازی
- پنهان‌سازی بخش‌هایی از نقشه از دید بازیکنان
- مدیریت نوبت‌ها و ترتیب پیش‌دستی (Initiative)
- انتخاب قطعه‌های موسیقی مشخص برای نبردهای گوناگون
- سازگاری با افزونه‌های دیگر مانند Fantasy Statblock
در حال حاضر Atlas VTT تنها روی نسخه دسکتاپ (Desktop) کار می‌کند و هرچند تأیید رسمی برای عرضه نسخه موبایل منتشر نشده، به‌نظر می‌رسد این گام، تحول طبیعی بعدی این ابزار باشد.
پشتیبانی از چند سیستم بازی و امکان ساخت سیستم اختصاصی
این افزونه مستقل از سیستم بازی (Game-Agnostic) طراحی شده و به‌صورت پیش‌فرض از چندین نظام بازی پشتیبانی می‌کند؛ از جمله Dungeons & Dragons 5e، Daggerheart، Call of Cthulhu و Cyberpunk RED. اگر هیچ‌یک از این گزینه‌ها مناسب نباشد، کاربر می‌تواند سیستم بازی اختصاصی خود را بسازد و واحد اندازه‌گیری، فاصله هر خانه، تنظیمات حرکت و حتی نحوه محاسبه حرکت مورب (Diagonal Movement) را تعیین کند. سیستم ساخته‌شده برای کمپین‌های بعدی نیز قابل استفاده مجدد است.
Atlas VTT فراتر از تنظیمات حرکتی رفته و از وضعیت‌های تأثیرگذار بر روند بازی (Conditions) نیز پشتیبانی می‌کند؛ مانند وضعیت Bout of Madness در Call of Cthulhu یا وضعیت Clumsy در Pathfinder. کاربر می‌تواند وضعیت‌های سفارشی بسازد، اما بسیاری از گزینه‌های رایج از پیش تعریف شده‌اند. برای نمونه، D&D 5e دارای ۱۵ وضعیت و ۶ حس (Sense) است، در حالی که Call of Cthulhu ۹ وضعیت دارد.
یادداشت‌های کمپین، بخشی از نقشه بازی می‌شوند
یکی از انتقادهای رایج به Roll20، پیچیدگی و گسستگی منوها از روند واقعی بازی است؛ به‌گونه‌ای که مرور سریع اطلاعات در میانه یک نشست دشوار می‌شود. چون Atlas VTT درون Obsidian ساخته شده، تمام قابلیت‌های شناخته‌شده این نرم‌افزار در دسترس کاربر قرار دارد.
کاربر می‌تواند یادداشت‌ها را به نقشه درون بازی سنجاق (Pin) کند و سپس آن‌ها را در یک پنل شناور روی نقشه بخواند و ویرایش کند؛ بدون نیاز به جابه‌جایی میان پنجره‌ها. قابلیت پیش‌نمایش (Preview) Obsidian نیز فعال است و می‌توان هر چیزی را که به یادداشت سنجاق‌شده پیوند خورده، به‌سرعت مرور کرد.
محدودیت فعلی: پشتیبانی از بازی چندنفره هنوز اضافه نشده است
با وجود وعده‌های فراوان، Atlas VTT هنوز کامل نشده است. در حال حاضر در یک کمپین D&D، گرداننده بازی کنترل تمام مهره‌های (Token) بازیکنان را در دست دارد و امکان بازی چندنفره (Multiplayer) فراهم نیست؛ بنابراین توصیه می‌شود کاربران فعلاً اشتراک Roll20 خود را لغو نکنند.
نمای بازیکن در این افزونه برای نمایش روی تلویزیون یا مانیتور دوم طراحی شده است. گرداننده می‌تواند جزئیاتی را از دید بازیکنان پنهان کند، اما آن‌ها نمی‌توانند مستقیماً روی صفحه اثر بگذارند. همچنین می‌توان تنها همان صفحه را از طریق Discord برای بازی از راه دور به اشتراک گذاشت.
با این حال، توسعه‌دهنده اعلام کرده است که کنترل مهره‌ها توسط بازیکنان از راه دور در به‌روزرسانی‌های آینده برنامه‌ریزی شده است؛ قابلیتی که می‌تواند Atlas VTT را به ابزاری بسیار کارآمد برای بازیهای آنلاین تبدیل کند.
جایگاه Atlas VTT میان افزونه‌های Obsidian
پیش‌تر نیز افزونه‌هایی مانند Fantasy Statblock، Dice Roller و Granite برای مدیریت جزئیات بازیهای نقش‌آفرینی در Obsidian عرضه شده بودند، اما Atlas VTT یکی از چشمگیرترین افزونه‌های این حوزه به شمار می‌رود و می‌تواند به بخشی از جعبه‌ابزار گردانندگان بازی تبدیل شود.