تجربه نصب اندروید از صفر روی گلکسی سامسونگ؛ پنج اپلیکیشن متن‌باز که اول از همه نصب می‌شوند

بحث همیشگی میان نرم‌افزارهای متن‌باز (Open Source) و اختصاصی (Closed Source) برای بسیاری از کاربران تنها یک ترجیح شخصی است؛ تا زمانی که اپلیکیشن مورد نظر کار خود را درست انجام دهد، تفاوت چندانی احساس نمی‌شود. اما با گسترش روزافزون ابزارهایی که با کمک هوش مصنوعی و در زمانی کوتاه ساخته و منتشر می‌شوند، اعتماد کورکورانه به توسعه‌دهندگان ناشناس دشوارتر از گذشته شده است. دسترسی این اپلیکیشن‌ها به فایل‌ها، تصاویر، اعلان‌ها و سایر داده‌های شخصی، اهمیت بررسی پیشینه نرم‌افزار را دوچندان می‌کند.

متن‌باز بودن به‌خودی‌خود تضمین‌کننده امنیت یک اپلیکیشن نیست، اما امکان مشاهده نحوه کارکرد آن، منبع انتشار و بازخورد جامعه کاربری، سطح اطمینان را بالا می‌برد. بر همین اساس، یکی از کاربران پس از راه‌اندازی یک گوشی گلکسی سامسونگ از ابتدا، فهرست اپلیکیشن‌های متن‌بازی را منتشر کرده که نخستین انتخاب‌های او بوده‌اند.

F-Droid؛ نقطه شروع اکوسیستم متن‌باز اندروید

نخستین گام، انتخاب منبعی برای دریافت سایر اپلیکیشن‌هاست. F-Droid یک فروشگاه اپلیکیشن (App Store) است که به‌طور اختصاصی برای نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز اندروید طراحی شده و معمولاً اولین نرم‌افزاری است که روی هر دستگاه اندرویدی نصب می‌شود.

هرچند امکان جست‌وجو در مخازن GitHub و دانلود دستی فایل‌های APK وجود دارد، اما این روش به‌سرعت طاقت‌فرسا می‌شود؛ زیرا کاربر باید نسخه به‌روز هر اپلیکیشن را رصد کند، به مخزن مربوطه بازگردد، آخرین فایل APK را دانلود و آن را به‌صورت دستی نصب کند. کشف اپلیکیشن‌های تازه نیز به پیگیری GitHub، ردیت یا کانال‌های پراکنده اطلاع‌رسانی توسعه‌دهندگان وابسته است.

F-Droid بخش عمده این دشواری‌ها را حذف می‌کند و هزاران اپلیکیشن آزاد و متن‌باز را در رابط کاربری آشنای یک فروشگاه اپلیکیشن کنار هم قرار می‌دهد؛ به این ترتیب جست‌وجو، نصب و به‌روزرسانی نرم‌افزارها به فرایندی ساده تبدیل می‌شود.

Image Toolbox؛ پایان استفاده از ابزارهای ناشناس ویرایش تصویر

بارگذاری تصاویر روی سرورهای ناشناس تنها برای انجام کارهای ساده‌ای مانند فشرده‌سازی، تغییر قالب (Format Conversion)، حذف فراداده (Metadata) یا اصلاحات جزئی، همواره ریسک‌پذیر بوده است. Image Toolbox این عادت را کنار می‌گذارد؛ این اپلیکیشن یک ویرایشگر ساده عکس نیست، بلکه مجموعه‌ای گسترده از ابزارهای تصویری متن‌باز در قالب یک نرم‌افزار واحد است.

• تغییر اندازه و فشرده‌سازی تصاویر
• تبدیل میان قالب‌های مختلف تصویری
• ویرایش یا حذف فراداده EXIF
• برش تصویر، حذف پس‌زمینه و افزودن واترمارک
• چسباندن چند تصویر به یکدیگر و پردازش دسته‌ای (Batch Processing)
• ابزارهای OCR، کار با PDF، اسکن اسناد و ساخت کولاژ
• ابزارهای بارکد و صدها فیلتر تصویری
• قابلیت‌های اختیاری مبتنی بر هوش مصنوعی برای افزایش کیفیت، کاهش نویز و حذف پس‌زمینه

به این ترتیب برای هر کار تخصصی مرتبط با تصویر، به‌جای جست‌وجوی یک اپلیکیشن یا وب‌سایت جدید، احتمالاً ابزار مورد نیاز از پیش در Image Toolbox وجود دارد.

LocalSend؛ جایگزین AirDrop در محیط‌های چندسیستم‌عاملی

انتقال فایل میان یک گوشی اندرویدی و دستگاه‌هایی مانند مک‌بوک ایر و آی‌پد می‌تواند زمان‌بر باشد؛ زیرا AirDrop برای دستگاه‌های اندرویدی در دسترس نیست و روش‌های جایگزین معمولاً مراحل بیشتری را تحمیل می‌کنند. LocalSend همان AirDrop چندسکویی است که کاربران مدت‌ها انتظارش را می‌کشیدند.

کافی است این نرم‌افزار روی دو دستگاه متصل به یک شبکه محلی (Local Network) نصب شود تا هر دو دستگاه یکدیگر را شناسایی کرده و فایل‌ها را مستقیماً میان خود منتقل کنند. در این فرایند نه فضای ابری (Cloud Storage) دخیل است، نه ساخت حساب کاربری لازم است و نه نیازی به بارگذاری فایل روی سرور برای دریافت دوباره آن وجود دارد.

در بسیاری از موارد، LocalSend روان‌تر از AirDrop عمل می‌کند؛ زیرا دستگاه‌ها تقریباً بلافاصله در فهرست ظاهر می‌شوند و ارسال فایل تنها با چند لمس انجام می‌شود.

Brave؛ مرورگری با اولویت‌بندی درست

راه‌اندازی یک گوشی تازه، فرصتی برای بازنگری در اپلیکیشن‌هایی است که معمولاً بدون تأمل نصب می‌شوند و مرورگر مهم‌ترین نمونه آن است. سامسونگ مرورگر اختصاصی خود را همراه دستگاه عرضه می‌کند و گوگل کروم نیز از پیش نصب شده است، اما بازگشت به این دو گزینه در چیدمانی که بر پایه نرم‌افزارهای متن‌باز بنا شده، چندان منطقی نیست.

Brave بر پایه موتور Chromium ساخته شده است؛ بنابراین تجربه آشنای مرورگری و سازگاری مورد انتظار کروم حفظ می‌شود، اما قابلیت‌هایی نیز همراه دارد که در حالت عادی باید جداگانه نصب شوند. سپرهای Brave (Brave Shields) به‌صورت پیش‌فرض تبلیغات، ردیاب‌ها (Trackers)، کوکی‌های شخص ثالث و سایر مزاحمت‌ها را مسدود می‌کنند، بدون آنکه نیازی به نصب افزونه یا تغییر تنظیمات باشد.

Karakeep؛ مرکزی برای محتوایی که قرار است بعداً خوانده شود

نگه‌داشتن و سازمان‌دهی محتوای پراکنده در اینترنت دشوار است؛ مقاله‌های جالب، موضوعات پژوهشی، رشته‌های ردیت و ابزارهایی که قرار است بعداً بررسی شوند، میان زبانه‌های مرورگر، تصاویر ذخیره‌شده، نشانک‌ها (Bookmarks) و پیام‌های ارسالی به خود کاربر پخش می‌شوند.

Karakeep فضایی واحد برای ذخیره همه این موارد فراهم می‌کند. این اپلیکیشن در نگاه نخست یک مدیر نشانک به نظر می‌رسد، اما فراتر از لینک عمل می‌کند و امکان ذخیره یادداشت، تصویر، فایل PDF و صفحات وب را در اختیار کاربر می‌گذارد. محتوا را می‌توان در فهرست‌های جداگانه دسته‌بندی کرد یا در صورت فراموشی محل ذخیره، از جست‌وجو کمک گرفت.

نسخه اندرویدی این نرم‌افزار کاربرد آن را افزایش می‌دهد؛ کاربر می‌تواند محتوای مورد نظر را مستقیماً از منوی اشتراک‌گذاری (Share Sheet) سیستم‌عامل به Karakeep منتقل کند و نیازی به باز نگه‌داشتن زبانه‌های متعدد مرورگر ندارد.

نگاهی فراتر از این فهرست

اپلیکیشن‌های یادشده تنها بخشی از نرم‌افزارهایی هستند که بلافاصله روی گوشی گلکسی نصب شده‌اند و فهرست کامل گزینه‌های متن‌باز کاربردی به همین‌جا ختم نمی‌شود. با این حال، معیار انتخاب تنها متن‌باز بودن نبوده است؛ این اپلیکیشن‌ها به‌دلیل حل مشکلاتی که کاربر به‌طور روزمره با آن‌ها روبه‌روست انتخاب شده‌اند و در بسیاری از موارد عملکردی بهتر از جایگزین‌های رایج ارائه می‌دهند.