پروژه‌ای به نام ArtCraft توسط مهندس نرم‌افزار براندون توماس با هدف ارائه جایگزین‌های رایگان و متن‌باز (Open Source) برای هفت اپلیکیشن محبوب Adobe Creative Cloud ساخته شده است. او در Reddit گفته که هزینه‌های لغو اشتراک ادوبی او را آزرده کرده و همین انگیزه‌ای شده تا با تکیه بر ۱۵ سال تجربه مهندسی نرم‌افزار و مدل Claude Opus 5.5، این مجموعه را توسعه دهد. کد همه این برنامه‌ها در GitHub در دسترس است.
هفت جایگزین برای ابزارهای خلاقانه ادوبی
این برنامه‌ها برای ویندوز، مک و لینوکس عرضه شده‌اند و ظاهر و حس‌وحالشان عمداً شبیه همتایان ادوبی طراحی شده است. همه آن‌ها با زبان برنامه‌نویسی Rust نوشته شده‌اند؛ زبانی که به عملکرد بالا و ایمنی حافظه شهرت دارد.
- PhotoCraft جایگزین Photoshop
- FilmCraft جایگزین Premiere Pro
- LightCraft جایگزین Lightroom
- VectorCraft جایگزین Illustrator
- PDFCraft جایگزین Acrobat
- MotionCraft جایگزین After Effects
- LayoutCraft جایگزین InDesign
PDFCraft؛ جایگزینی جدی برای Acrobat
PDFCraft هم نسخه مرورگری و هم نسخه دسکتاپ دارد و اسناد را به‌جای آپلود روی سرور، به‌صورت محلی پردازش می‌کند. نسخه مرورگری کاملاً در مرورگر اجرا می‌شود و نسخه دسکتاپ از طریق ArtCraft Launcher در دسترس است. مخزن GitHub آن از بیش از ۸۰ ابزار برای کارهای PDF و پشتیبانی چندزبانه خبر می‌دهد.
امکانات اصلی شامل هایلایت و حاشیه‌نویسی، پر کردن فرم‌ها، ادغام و تقسیم اسناد، جابه‌جایی صفحات، افزودن امضا، پاک‌سازی اطلاعات حساس (Redaction)، محافظت با رمز عبور و OCR برای اسناد اسکن‌شده است. قابلیت ویرایش متن موجود در PDF نیز در نسخه دسکتاپ عملکرد خوبی داشته؛ هرچند برخی قابلیت‌های تبدیل مانند حفظ قالب‌بندی پیچیده هنوز در حال تکمیل است.
PhotoCraft؛ شبیه فتوشاپ، اما نه کاملاً حرفه‌ای
PhotoCraft رابط کاربری، میان‌برها، پنل‌ها و ابزارهایی بسیار شبیه Photoshop دارد. بر اساس GitHub، این برنامه ۶۷ ابزار ویرایش، از برش و قلم‌مو و انتخاب تا لایه‌ها، ماسک‌ها، اشیای هوشمند (Smart Objects)، لایه‌های تنظیم (Adjustment Layers) و فیلترها را شامل می‌شود. حتی می‌تواند فایل‌های لایه‌دار PSD را باز، ویرایش و ذخیره کند.
با این حال، ابزار Remove در PhotoCraft به‌جای حذف بی‌نقص سوژه، گاهی لکه‌ای تار باقی می‌گذارد. همچنین معادل Generative Fill یا Generative Expand در آن وجود ندارد و برخی ویژگی‌های پیشرفته هنوز در حال توسعه‌اند. با توجه به رایگان و متن‌باز بودن و قرار داشتن در مرحله آلفا، امکانات فعلی قابل توجه است.
LightCraft؛ رقیبی نزدیک به Lightroom
LightCraft نیز نسخه دسکتاپ و مرورگری دارد. ابزارهای پایه مانند تنظیم نوردهی، کنتراست، سایه‌ها، هایلایت‌ها، اشباع رنگ و تعادل رنگ سفید، همراه با منحنی تُن (Tone Curve)، ابزارهای تصحیح رنگ و پشتیبانی از پریست‌ها (Presets) در آن وجود دارد. ویرایش‌ها غیرمخرب (Nondestructive) هستند.
در بخش پیشرفته‌تر، پشتیبانی از ویرایش RAW، ماسک‌گذاری انتخابی (Selective Masking)، تصحیح لنز، ادغام HDR و پانوراما و ویرایش دسته‌ای دیده می‌شود. این برنامه به‌عنوان ابزار مدیریت عکس هم عمل می‌کند و امکان سازمان‌دهی در آلبوم‌ها، امتیازدهی، برچسب رنگی و اعمال تنظیمات روی چند عکس را فراهم می‌کند. ماسک‌گذاری مبتنی بر هوش مصنوعی با مدل SAM 3 متا نیز پشتیبانی می‌شود که باید جداگانه دانلود شود.
در آزمایش همکار XDA، پردازش فایل‌های DNG دوربین Sony A7 III بدون مشکل انجام شد، اما برخی عکس‌های یک دوربین قدیمی‌تر Panasonic با ناسازگاری مواجه شدند. تفاوت در بازتولید رنگ نیز باعث می‌شود پریست‌ها همیشه نتیجه یکسان با Lightroom ندهند.
آینده ArtCraft
ArtCraft پروژه‌ای تازه نیست و نزدیک به یک سال از عمر آن می‌گذرد. توسعه‌دهنده حتی جایگزین‌هایی برای Microsoft Word، Excel و PowerPoint نیز با روش وایب‌کدینگ (Vibe Coding) ساخته است. با وجود محدودیت‌ها، این مجموعه نشان می‌دهد ابزارهای خلاقانه حرفه‌ای می‌توانند بدون اشتراک‌های گران‌قیمت و به‌صورت متن‌باز در دسترس باشند.