اجرای کانتینرهای لینوکس در ویندوز ۱۱ با یک فرمان و بدون داکر دسکتاپ

نسخه ۳.۰.۱ زیرسیستم ویندوز برای لینوکس (Windows Subsystem for Linux یا WSL) کمی بیش از یک ماه پیش منتشر شد و اکنون مسیر اجرای کانتینرهای لینوکس در ویندوز ۱۱ را ساده‌تر کرده است. مهم‌ترین قابلیت این نسخه، افزودن فرمان wslc است که به کاربران اجازه می‌دهد تصاویر (Images) را دریافت کنند، کانتینرها (Containers) را اجرا کنند، پورت‌ها (Ports) را نگاشت کنند و حتی تصاویر را از یک Containerfile مستقیماً در PowerShell یا CMD بسازند.

نکته قابل توجه این است که مایکروسافت پیش‌تر در آموزش مرتبط با WSL استفاده از Docker Desktop را توصیه می‌کرد، اما اکنون در همان صفحه Microsoft Learn روش استفاده از wslc را آموزش می‌دهد. بر اساس این آموزش، راه‌اندازی روی یک رایانه مجهز به Ryzen 5 7600X و RTX 4070 Ti Super کمتر از یک دقیقه طول کشیده و نخستین کانتینر در حدود ۱۰ ثانیه پس از اجرای فرمان، شامل زمان دانلود تصویر، پیام آزمایشی خود را چاپ کرده است.

راه‌اندازی با یک فرمان

فرایند نصب بسیار ساده است و تقریباً به همان اندازه که تصور می‌شود مستقیم پیش می‌رود. نخست باید با فرمان wsl --version بررسی کنید که نسخه WSL شما ۳.۰.۱ یا جدیدتر است. اگر نسخه قدیمی‌تر دارید، فرمان wsl --update آخرین نسخه را دریافت می‌کند و همین یک فرمان کل فرایند به‌روزرسانی را انجام می‌دهد. در رایانه‌ای که WSL نصب نیست یا ویندوز ۱۱ تازه نصب شده است، ابتدا باید از فرمان wsl --install استفاده کرد.

پس از آن، مراحل صرفاً برای تأیید نصب انجام می‌شود. با اجرای wslc version می‌توان فعال بودن فرمان جدید را بررسی کرد و سپس با wslc run --rm hello-world یک تصویر آزمایشی کوچک دریافت و پیام خوش‌آمد را از داخل کانتینر لینوکس چاپ کرد. در این مسیر نیازی به ورود به حساب کاربری، راه‌اندازی مجدد رایانه یا پذیرش مجوز خاصی نیست.

پشتیبانی از GPU بدون نصب درایور اضافی

WSL سال‌هاست که پردازنده گرافیکی Nvidia را از طریق همان درایور ویندوز در اختیار لینوکس قرار می‌دهد؛ بنابراین برای استفاده از GPU در کانتینر، نیازی به جست‌وجو و نصب درایور جداگانه لینوکس نیست. فرمان wslc نیز همان پرچم --gpus all را می‌پذیرد. برای آزمایش، تصویر پایه CUDA شرکت Nvidia با فرمان wslc run --rm --gpus all nvidia/cuda:12.9.1-base-ubuntu24.04 nvidia-smi اجرا شده و کانتینر توانسته است RTX 4070 Ti Super با ۱۶ گیگابایت حافظه VRAM و نسخه درایور 617.14 را شناسایی کند؛ همان نسخه‌ای که ویندوز ۱۱ گزارش می‌دهد.

در یک ماشین لینوکس معمولی، این کار به نصب Nvidia Container Toolkit و پیکربندی Docker برای استفاده از آن نیاز دارد، اما در این روش هیچ ابزار اضافه‌ای نصب نشده است. در آزمون عملی با تصویر رسمی CUDA از llama.cpp و مدل Gemma 4 E4B، هر دو اجرا از کوانتیزه‌سازی Q4_K_M با انتقال کامل بار به GPU و زمینه ۱۲۸K استفاده کرده‌اند. اجرای بومی llama.cpp بین ۱۲۸ تا ۱۳۲ توکن بر ثانیه و اجرای کانتینری ۱۲۴ توکن بر ثانیه سرعت داشته است؛ اختلافی که در استفاده روزمره چندان محسوس نیست.

کمبود compose و جایگاه wslc در کنار Docker Desktop

wslc در وضعیت فعلی جایگزین کامل Docker Desktop نیست و قرار هم نیست در این مرحله چنین مقایسه‌ای انجام شود. یکی از کمبودهای اصلی، نبود زمان اجرای compose (Compose Runtime) داخلی است. مایکروسافت اعلام کرده است که compose پردرخواست‌ترین قابلیت برای wslc بوده و تیم توسعه در مرحله بعد روی آن کار می‌کند؛ هدف این است که فایل‌های compose موجود بدون تغییر اجرا شوند.

Docker Desktop مزایای دیگری هم دارد: می‌تواند به کانتینرهای ویندوزی (Windows Containers) سوئیچ کند، در حالی که wslc فقط کانتینرهای لینوکس را اجرا می‌کند. همچنین Docker Desktop برای کاربران فردی رایگان است و برنامه‌های پولی آن برای سازمان‌های بزرگ‌تر الزامی می‌شود. اگر به compose نیاز دارید اما نمی‌خواهید از Docker Desktop استفاده کنید، Podman Desktop و Rancher Desktop گزینه‌های رایگان و متن‌باز دیگری هستند که فایل‌های compose را روی WSL مدیریت می‌کنند.

نتیجه‌گیری

برای اجرای یک کانتینر لینوکس، انجام آزمون‌های سریع و بارهای کاری مبتنی بر GPU، wslc مسیری بسیار سریع فراهم می‌کند و اصطکاک اولیه راه‌اندازی کانتینر در ویندوز ۱۱ را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد. با این حال، اگر به compose نیاز دارید، wslc هنوز جایگزین Docker Desktop نیست و باید تا افزودن این قابلیت یا استفاده از گزینه‌های جایگزین منتظر ماند.