
بر اساس گزارش XDA Developers، گوگل داکس (Google Docs) با وجود محبوبیت و قابلیت همکاری ابری، هنوز در برخی قابلیتهای پایه با مایکروسافت آفیس ۲۰۰۳ (Microsoft Office 2003) فاصله دارد. این مقایسه نشان میدهد که هر دو محصول مخاطب و هدف متفاوتی دارند: Office بهعنوان یک واژهپرداز (Word Processor) کامل و Google Docs بهعنوان ابزاری برای نوشتن مشارکتی طراحی شده است.
شکستن صفحه و بخشها؛ چیدمانهای پیچیده همچنان دشوار است
گوگل داکس از شکستن صفحه (Page Break) و شکستن ستون (Column Break) پایه و همچنین شکستن بخش (Section Break) بعدی و پیوسته پشتیبانی میکند. اما مایکروسافت آفیس ۲۰۰۳ دامنه گستردهتری از انواع شکستن را ارائه میدهد: شکستن صفحه استاندارد، شکستن ستون و متنپیچی (Text Wrapping). برای شکستن بخش نیز Office میتواند بخش را از صفحه بعد آغاز کند، از همان صفحه ادامه دهد یا بخش را در صفحه فرد یا زوج بعدی شروع کند.
دستیابی به نتایج مشابه در گوگل داکس ممکن است، اما قابل اتکا نیست. در تجربه نویسنده، چیدمانهای پیچیده غیرقابل پیشبینی هستند و تغییر سرصفحه یا شماره صفحه میتواند چیدمان را خراب کند. گوگل داکس حتی پس از این همه سال از شکستن صفحه فرد یا زوج پشتیبانی نمیکند. نویسنده تلاش کرده است یک کتاب چاپی را در Google Docs قالببندی کند و این تجربه را دشوار توصیف کرده است.
جستوجو و جایگزینی؛ جستوجوی قالببندی در Office همچنان برتر است
قابلیت جستوجو و جایگزینی (Find and Replace) برای هر واژهپرداز حیاتی است و هر دو برنامه آن را بهخوبی انجام میدهند، اما Office تنوع بیشتری در جستوجو دارد. گوگل داکس از ابتدا قابلیت جستوجوی متن را داشت، اما تنها در سال ۲۰۱۶ و ده سال پس از عرضه، جستوجوی عبارات باقاعده (Regular Expressions) را اضافه کرد. مایکروسافت آفیس نهتنها جستوجوی نویسههای عام (Wildcard) بلکه جستوجوی سبکهای قالببندی و فونتهای مشخص را پشتیبانی میکند.
برای نمونه، اگر در سندی نقلقولهایی از منابع مختلف داشته باشید و فونت خاصی از یک بخش کپیشده باقی مانده باشد، میتوانید آن فونت را جستوجو و با فونت موردنظر جایگزین کنید تا یکدستی سند حفظ شود.
کدهای فیلد؛ ساخت خودکار نمایه و فهرست مطالب
کدهای فیلد (Field Codes) مدتها برای درج خودکار تاریخ یا شماره صفحه استفاده میشوند، اما Office 2003 از کاربردهای پیشرفتهتری هم پشتیبانی میکرد. برخی کدهای فیلد پنهاناند و در متن سند دیده نمیشوند، اما فرمانها را منتقل میکنند. برای نمونه {XE} یک واژه یا عبارت را برای درج در نمایه (Index) علامتگذاری میکرد و {INDEX} یک نمایه چندستونی با شماره صفحات محل ظهور آن عبارات میساخت. به همین ترتیب {TC} و {TOC} به کاربران اجازه میدادند فهرست مطالب (Table of Contents) سفارشی با ورودیهای انتخابی، نه فقط سرتیترها، بسازند.
گوگل داکس هیچ قابلیت نزدیکی به این موارد ندارد. حتی فهرست مطالب آن فقط به سرتیترها محدود است و روش داخلی برای ساخت نمایه در انتهای کتاب وجود ندارد. افزونههایی برای ساخت نمایه وجود دارد، اما همیشه قابل اتکا نیستند، بهویژه برای کاری که باید یک قابلیت بومی باشد.
آیا گوگل داکس به همه این ابزارها نیاز دارد؟
به نوشته XDA، این سه قابلیت بیشتر در فرایند انتشار (Publishing) کاربرد دارند. برای کاربر عادی، گوگل داکس تقریباً همه نیازها را برآورده میکند. نویسنده ترجیح میدهد برای کارهای در حال حرکت از Google Docs استفاده کند تا از گوشی به سند دسترسی داشته باشد و اشتراکگذاری آسانتر باشد. او رمانهایش را با ویراستار در Google Docs به اشتراک میگذارد و سپس نسخه نهایی ویرایششده را برای قالببندی به Microsoft Office منتقل میکند.
در نهایت، هر دو ابزار جای خود را دارند و هیچ برنامه یکاندازههمهپسندی وجود ندارد. Google Docs یک واژهپرداز آنلاین رایگان از مجموعه Google Workspace است که چندسکویی، ساده و مناسب همکاری بدون دردسر در فضای ابری است.