در دنیای آزمایشگاه‌های خانگی (Home Lab)، Proxmox به‌دلیل مبتنی بودن بر Debian Linux و پشتیبانی از مجازی‌سازی (Virtualization) بسیار محبوب است. با این حال، بسیاری از کاربران به‌محض آشنایی با امکان کلاستر (Cluster)، به سراغ ساخت کلاستر چندنودی می‌روند؛ انتخابی که اغلب برای محیط خانگی بیش از حد سنگین و پرهزینه است.
کلاستر Proxmox همیشه انتخاب بهینه نیست
مانند تجهیزات سازمانی دست‌دوم، این وسوسه وجود دارد که همه‌چیز را در بزرگ‌ترین مقیاس ممکن پیاده‌سازی کنید و یک مرکز داده خانگی با رک‌های متعدد و سخت‌افزارهای قدیمی بسازید. اما این روش منطقی نیست. حتی چند سرور رک‌مونت 1U می‌توانند در کنار مصرف پایه خانه، برق قابل‌توجهی مصرف کنند و بدون تجهیزات کافی مانند پنل خورشیدی و باتری، هزینه و محدودیت انرژی به‌سرعت مشکل‌ساز می‌شود.
مشکل کورم (Quorum) در کلاستر دو نودی
فرض کنید یک آزمایشگاه خانگی دو نودی دارید که به‌صورت کلاستر (Cluster) پیکربندی شده است. اگر یکی از نودها به هر دلیلی آفلاین شود، کورم (Quorum) از دست می‌رود. مگر اینکه رأی سوم مناسبی مانند QDevice در دسترس باشد، در غیر این صورت بسیاری از عملیات مدیریتی مختل می‌شود؛ از دسترسی به شل (Shell) گرفته تا اجرای کانتینرهای LXC و ماشین‌های مجازی (VM). به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود کلاستر دارای سه نود یا بیشتر باشد.
به همین دلیل، نگه‌داشتن نودها به‌صورت مستقل ترجیح داده می‌شود. در این حالت می‌توان بدون درگیر شدن با مسائل کورم، نودها را خاموش کرد. همچنین امنیت هویت سرورها بهتر حفظ می‌شود؛ زیرا در یک کلاستر، اگر فردی به یکی از نودها دسترسی پیدا کند، بقیه نودها نیز از طریق نوار کناری همان رابط وب (Web GUI) در دسترس خواهند بود. این ویژگی راحت است، اما می‌تواند خطرناک هم باشد.
Proxmox Datacenter Manager چیست و چه می‌کند؟
Proxmox Datacenter Manager یا PDM همه‌چیز را در یک هاب واحد متمرکز می‌کند، اما می‌توان آن را جدا از نودهایی نگه داشت که به آن‌ها متصل است. به‌جای ورود به هر نود برای بررسی وضعیت و معیارهای کلیدی، می‌توان PDM را باز کرد و همه کارها را از همان‌جا انجام داد. PDM با Proxmox Backup Server یا PBS نیز یکپارچه می‌شود و کل آزمایشگاه خانگی از یک نقطه قابل دسترسی خواهد بود.
در نخستین ورود به PDM، داشبورد آزمایشگاه خانگی نمایش داده می‌شود؛ فضایی شبیه به داشبورد مرکز داده Proxmox اما بهتر. وضعیت CPU، حافظه رم (RAM)، فضای ذخیره‌سازی و وضعیت مهمان‌ها (Guest) در همه نودهای متصل به‌وضوح دیده می‌شود. با این حال، هیچ‌چیز صرفاً توسط PDM مدیریت نمی‌شود و همه اجزا مستقل باقی می‌مانند. با PDM می‌توان وضعیت ماشین‌های مجازی و کانتینرهای LXC را دید، آن‌ها را مدیریت کرد و حتی بدون اتصال به رابط وب هر نود، نمونه‌ها را راه‌اندازی مجدد کرد.
پشتیبانی از PBS نیز در همین رابط وب واحد یکپارچه شده است؛ بدون نیاز به مراجعه جداگانه به نودها و PBS. ظرفیت، عملکرد و مخازن داده (Datastores) همگی در دسترس هستند. یکی از قابلیت‌های محبوب PDM، ساخت نماهای سفارشی (Custom Views) برای فیلتر کردن نودهای مشخص است که برای سازمان‌دهی سرویس‌های آزمایشگاه خانگی بسیار مفید است. نکته مهم این است که هیچ‌چیز به اجرای PDM وابسته نیست و حتی می‌توان آن را روی یکی از نودهای موجود اجرا کرد.
مدیریت متمرکز بدون وابستگی به کلاستر
PDM در واقع کلاسترینگ بدون کلاستر است. همه کاربران به سرویس‌ها و سیستم‌های همیشه‌فعال نیاز ندارند. روشن ماندن دائمی تجهیزات در تابستان گرما تولید می‌کند، قبض برق را بالا می‌برد و فرسودگی قطعات را افزایش می‌دهد. نویسنده مقاله پیش‌تر از یک سرور قدرتمند AMD Ryzen Threadripper و چند سیستم 1U در یک کلاستر استفاده می‌کرد، اما اکنون یک مینی‌پی‌سی (Mini PC)، یک رایانه رومیزی تجاری به‌عنوان نود دوم و یک سیستم NVR را به کار می‌برد. یک سیستم سوم نیز آماده است تا فقط در صورت نیاز روشن شود. او همچنین از پنل خورشیدی و باتری استفاده می‌کند و کاهش مصرف پایه خانه را بخشی از بهبود وضعیت مالی می‌داند.
PDM کجا مناسب نیست؟
کلاسترینگ Proxmox ایده بدی نیست و قرار نیست همه از آن دوری کنند. کلاستر Proxmox VE امکان مدیریت هماهنگ زیرساخت را فراهم می‌کند و در صورت پیکربندی، از دسترس‌پذیری بالا (High Availability) پشتیبانی می‌کند. این ویژگی می‌تواند باعث شود پس از خرابی میزبان، بارهای کاری به‌صورت خودکار روی نودهای دیگر راه‌اندازی مجدد شوند. اما PDM چنین کاری را برای نودهای متصل انجام نمی‌دهد. انتخاب میان این دو به نحوه استفاده از Proxmox و نوع کاربرد بستگی دارد؛ برای کاربران خانگی، از دسترس خارج شدن موقت سرویسی مانند Jellyfin برای حدود یک ساعت، فاجعه نیست.