بر اساس گزارش XDA Developers، مجموعه‌ای از اپلیکیشن‌های آزاد و متن‌باز به نام ArtCraft توانسته است نیاز یک کاربر حرفه‌ای لینوکس به بوت دوگانه ویندوز برای اجرای ابزارهای ادوبی را تا حد زیادی برطرف کند. این مجموعه شامل بازپیاده‌سازی‌هایی از Photoshop، Illustrator، Premiere Pro، Lightroom، After Effects، InDesign و Acrobat Pro است که با زبان Rust و با کمک Claude Opus نوشته شده‌اند.
بازپیاده‌سازی متن‌باز با کمک هوش مصنوعی
ArtCraft اپ‌های خود را «crafting apps» می‌نامد، اما در نگاه اول بسیاری آن‌ها را کلون‌های ادوبی توصیف کرده‌اند. این اپ‌ها رایگان و متن‌باز هستند و به‌صورت بازپیاده‌سازی تمیز (clean-room reimplementation) طراحی شده‌اند؛ یعنی عملکرد ادوبی را بدون استفاده از کد یا دارایی‌های آن بازسازی می‌کنند. نسخه‌های ویندوز و مک نیز برای آن‌ها وجود دارد و سازگاری با لینوکس یکی از نقاط قوت اصلی مجموعه است.
اجرای بومی در لینوکس و آشنایی با رابط کاربری
این اپ‌ها نسخه‌های بومی لینوکس (native Linux builds) دارند و به شکل AppImage عرضه می‌شوند؛ البته می‌توان از Flatpak یا فایل اجرایی ساده (plain binary) هم استفاده کرد. در آزمایش روی سیستم CachyOS با میزکار GNOME، نسخه AppImage به‌سرعت اجرا شد و همه‌چیز از همان ابتدا کار کرد.
تفاوت اصلی این مجموعه با گزینه‌های بومی قدیمی‌تر لینوکس مانند GIMP، Krita، darktable و Kdenlive در آشنایی رابط کاربری است. آن ابزارها توان انجام کارهای جدی را دارند، اما هرکدام روش یادگیری خود را می‌طلبند. ArtCraft عمداً چیدمان ادوبی را کپی می‌کند و در اپ‌هایی مانند FilmCraft، میان‌برهای صفحه‌کلید، فضاهای کاری (workspaces) و پنل‌ها تقریباً یک‌به‌یک با ادوبی هماهنگ هستند. حتی پیش‌تنظیم‌های صفحه‌کلید برای Final Cut Pro و Avid نیز وجود دارد.
سازگاری فایل‌ها؛ از PSD تا کاتالوگ لایت‌روم
اجرای بومی زمانی اهمیت دارد که فایل‌های کاری نیز قابل انتقال باشند. در این تجربه، فایل‌های لایه‌دار PSD در PhotoCraft تقریباً یک‌به‌یک باز شدند و ماسک‌ها و تنظیمات به‌درستی بازسازی شدند. PdfCraft همه فایل‌های ارسالی را در اولین تلاش باز کرد. EffectCraft نیز توانست پروژه‌های در حال انجام After Effects را باز کند، هرچند احتمالاً به این دلیل که کار زیادی روی آن‌ها انجام نشده بود.
LightCraft نه‌تنها فایل‌های RAW دوربین Canon T3i را به‌خوبی باز کرد، بلکه کاتالوگ Lightroom Classic را نیز در اولین اجرا و به‌سرعت گشود. این سطح از سازگاری، برای کاربری که سال‌ها با مجموعه Creative Cloud کار کرده، اهمیت زیادی دارد.
محدودیت‌ها و ناپختگی نسخه‌های آلفا
این اپ‌ها هنوز کامل نیستند و همه آن‌ها با برچسب «در حال توسعه» (in development) عرضه می‌شوند. در GitHub نیز گزارش‌های متعددی درباره مشکلات مجموعه وجود دارد؛ بنابراین باید آن‌ها را نسخه‌هایی ناپایدار و در حال پیشرفت (work-in-progress) دانست.
- FilmCraft: نمی‌تواند فایل‌های پروژه ساخته‌شده در Premiere Pro اصلی را باز کند؛ این بزرگ‌ترین شکاف برای کاربران حرفه‌ای است.
- سرعت: در پروژه‌های ساده تفاوت محسوسی دیده نشده، اما Scott Simmons از ProVideo Coalition در محیطی پیچیده‌تر کندی رابط کاربری و زمان خروجی گرفتن (export) را گزارش کرده است.
- بلوغ نرم‌افزار: برای حرفه‌ای‌هایی که به ابزارهای دقیق نیاز دارند، ماندن روی اشتراک Creative Cloud منطقی‌تر است؛ اما برای کاربران تفریحی و پروژه‌های سبک، این اپ‌ها می‌توانند کافی باشند.
چشم‌انداز حقوقی و آینده پروژه
یکی از ابهام‌های مهم، وضعیت حقوقی این بازسازی‌هاست. هنوز روشن نیست قوانین ثبت اختراع (patents) ادوبی چگونه بر بازسازی مبتنی بر هوش مصنوعی این اپ‌ها اعمال می‌شود. با این حال، چون پروژه متن‌باز است، حتی در صورت بروز مشکلات حقوقی یا درخواست حذف (legal takedowns)، کد به‌سادگی از بین نمی‌رود و کاربران می‌توانند آن را فورک (fork) کنند؛ هرچند فورک‌ها نیز از چالش حقوقی مشابه مصون نیستند.
در عمل، گسترش این ایده آغاز شده است؛ کد PhotoCraft برای ساخت PhotoSuite، یک ویرایشگر تصویر رایگان دیگر، بازاستفاده شده و کلون‌های بیشتری در حال ساخته‌شدن هستند. سرعت توسعه به‌قدری بالاست که نسخه‌های بررسی‌شده در گزارش نیز ممکن است تا زمان انتشار مطلب قدیمی شده باشند.
جمع‌بندی؛ برای چه کسانی مناسب است؟
بیشتر کاربران لینوکس به دنبال ابزاری نیستند که از ادوبی پیشی بگیرد؛ آن‌ها ابزاری می‌خواهند که مانند ادوبی رفتار کند. ArtCraft در نسخه‌های نیمه‌تمام خود نیز برای کاربری که تقریباً تمام عمر کاری‌اش را با ادوبی گذرانده و نمی‌خواهد روش تازه‌ای یاد بگیرد، یک راه‌حل نجات‌بخش محسوب می‌شود. با این حال، این مجموعه هنوز برای حرفه‌ای‌های سخت‌گیر جایگزین کامل Creative Cloud نیست و باید مسیر بلوغ خود را طی کند.