با رشد کتابخانه رسانه‌ای خودمیزبان، سازمان‌دهی فایل‌ها به چالشی جدی تبدیل می‌شود. سیستم فایل (File System) معمولاً هر فیلم را در یک مسیر ثابت قرار می‌دهد، اما یک فیلم می‌تواند هم‌زمان در چند مجموعه مختلف جای بگیرد. Kodi با قابلیت لیست پخش هوشمند (Smart Playlist) راه‌حلی ارائه می‌دهد که بدون جابه‌جایی یا تکثیر فایل‌ها، نمای‌های متعددی از یک کتابخانه می‌سازد.
ساختار پوشه‌ای؛ ساده اما محدودکننده
پوشه‌بندی برای فیلم‌ها، سریال‌ها و سایر محتواها ساده و قابل پیش‌بینی است، اما زمانی که بخواهید همان مجموعه را بر اساس ژانر (Genre)، دهه انتشار یا وضعیت تماشا مرتب کنید، محدودیت‌ها آشکار می‌شود. برای نمونه، اگر فیلمی در پوشه علمی‌تخیلی قرار داشته باشد، به‌طور خودکار در پوشه دهه ۸۰ یا مجموعه «بازتماشا» حضور نخواهد داشت. ساخت پوشه‌های بیشتر نیز به تکثیر رسانه و هدر رفتن فضای ذخیره‌سازی منجر می‌شود.
لیست پخش هوشمند (Smart Playlist) چیست و چه می‌کند
لیست پخش هوشمند در Kodi مجموعه‌هایی پویا بر پایه قوانین (Rules) می‌سازد، نه بر پایه مکان فیزیکی فایل‌ها. کاربر می‌تواند فیلم‌ها را بر اساس ژانر، سال انتشار، تعداد پخش (Playcount) یا سایر ویژگی‌های کتابخانه گروه‌بندی کند. در این روش، فایل‌ها سر جای خود باقی می‌مانند و Kodi کار سازمان‌دهی را انجام می‌دهد.
ساخت گام‌به‌گام یک لیست پخش هوشمند
مسیرهای زیر بر اساس پوسته (Skin) پیش‌فرض Estuary در Kodi تنظیم شده‌اند. در برخی پوسته‌های شخص ثالث، میانبر Playlists ممکن است جای دیگری قرار گرفته یا پنهان شده باشد، اما این قابلیت مستقل از پوسته است و لیست‌های ساخته‌شده از بین نمی‌روند.
- از صفحه اصلی Kodi به بخش Videos سپس Playlists و سپس New Smart Playlist بروید.
- نوع محتوا را Movies انتخاب کنید و برای لیست پخش یک نام بگذارید.
- گزینه New rule را انتخاب کنید.
- در بخش Match items where، فیلد Title را به Genre تغییر دهید.
- عملگر Contains را به Is تغییر دهید.
- با انتخاب Browse، پنجره انتخاب ژانر باز می‌شود و می‌توانید ژانر Horror یا هر ژانر دیگری را برگزینید. انتخاب چند ژانر به معنای منطق «یا» است؛ یعنی هر فیلمی که یکی از ژانرهای انتخابی را داشته باشد در لیست قرار می‌گیرد.
- پس از تأیید قانون، می‌توانید گزینه‌های تکمیلی مانند محدود کردن تعداد آیتم‌ها، مرتب‌سازی بر اساس سال، عنوان، امتیاز، مدت یا تاریخ افزوده‌شدن را تنظیم کنید. گزینه Group by را در حالت پیش‌فرض رها کنید و با تأیید نهایی، لیست پخش هوشمند ساخته می‌شود.
این لیست‌ها ایستا نیستند. اگر فیلم جدیدی مطابق با قوانین تعریف‌شده به کتابخانه اضافه شود، به‌طور خودکار در مجموعه مناسب ظاهر می‌شود.
ترکیب قوانین (Rules) قدرت اصلی است
یک فیلتر تنها مفید است، اما ترکیب شرایط است که لیست پخش هوشمند را قدرتمند می‌کند. برای ویرایش یک لیست موجود، آن را برجسته کنید، منوی زمینه (Context Menu) را باز کنید و Edit را انتخاب کنید. همچنین می‌توانید هنگام ساخت لیست، قانون دیگری در کنار قانون فعلی اضافه کنید.
برای نمونه، برای ساخت مجموعه‌ای از فیلم‌های ترسناک تماشانشده، قانون دوم را با فیلد Playcount و عملگر Is و مقدار ۰ تعریف کنید. Kodi از این شمارنده برای پیگیری پخش استفاده می‌کند و مقدار صفر فیلم‌هایی را مشخص می‌کند که هنوز تماشا نشده‌اند. در این مرحله باید انتخاب کنید که لیست پخش با همه قوانین (All) مطابقت داشته باشد یا با هر یک از آن‌ها (Any). انتخاب All مستلزم رعایت هر دو شرط است و مجموعه فیلم‌های ترسناک تماشانشده را می‌سازد؛ انتخاب Any دامنه را گسترده‌تر می‌کند و هدف اصلی را از بین می‌برد.
با درک این تفاوت، می‌توان مجموعه‌های دقیق‌تری ساخت بدون آنکه هزارتویی از پوشه‌ها ایجاد شود. لیست پخش به‌طور خودکار تغییرات تاریخچه تماشا را بازتاب می‌دهد و یک فیلم می‌تواند هم‌زمان در چند مجموعه حضور داشته باشد.
فراداده (Metadata) درست؛ شرط نتیجه دقیق
لیست پخش هوشمند تنها به اندازه اطلاعات کتابخانه رسانه قابل اعتماد است. اگر فراداده (Metadata) نادرست یا ناقص باشد، برخی فیلم‌ها در لیست پخش هوشمند ظاهر نمی‌شوند. این موضوع به‌ویژه هنگام وارد کردن دستی فیلم‌ها یا استفاده از قواعد نام‌گذاری غیرمعمول برای فایل‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. Kodi برای ارزیابی قوانین به اطلاعات نمایه‌شده کتابخانه تکیه می‌کند و نمی‌تواند جزئیاتی را که در ابتدا درست شناسایی نشده‌اند استنباط کند.
پیش از ساخت مجموعه‌های سفارشی پیچیده، مطمئن شوید Kodi فیلم‌ها را به‌درستی شناسایی کرده و اطلاعات ناقص را به‌روزرسانی کنید. قوانین را روی چند عنوان مشخص آزمایش کنید تا از صحت فراداده اطمینان حاصل شود. پس از این مرحله، لیست پخش هوشمند Kodi ابزاری واقعاً کارآمد برای سازمان‌دهی کتابخانه خواهد بود.
جمع‌بندی
Kodi قابلیت‌های بسیاری دارد که کمتر دیده می‌شوند و لیست پخش هوشمند نمونه‌ای روشن از ابزاری نسبتاً ساده است که تجربه کاربر را به‌طور بنیادین تغییر می‌دهد. برای شخصی‌سازی مجموعه رسانه‌ای نیازی به سرور رسانه دیگر، راه‌اندازی افزونه (Plugin) پیچیده یا چیدمان ذخیره‌سازی تازه نیست. با آزمایش این ویژگی‌ها می‌توان دریافت که نرم‌افزار در اختیار، ظرفیت رشد بیشتری از آنچه تصور می‌شود دارد.