
کالیبر (Calibre)، نرمافزار متنباز کتابخوان، مبدل و مدیریتکننده کتاب الکترونیکی، در نسخه 9.18 مجموعهای از قابلیتهای تازه را برای ویرایش، دسترسپذیری، جستوجو و مدیریت محتوا ارائه کرده است. این بهروزرسانی هم ابزارهای ویرایشگر را بهبود میدهد و هم منابع تازهای برای یافتن کتاب و نشریه در اختیار کاربران قرار میگذارد.
بهبود ابزارهای دسترسپذیری در ویرایشگر
در کالیبر 9.18 بخش Tools > Accessibility امکان تعیین زبان کتابها و فایلهای HTML را فراهم میکند. همچنین میتوان توضیحات تصاویر، از جمله تصاویر SVG درونخطی، را ویرایش کرد و فراداده دسترسپذیری EPUB (EPUB Accessibility metadata) را تغییر داد.
قابلیت بررسی کتاب (Book Check) اکنون مشکلات رایج دسترسپذیری را شناسایی میکند؛ از جمله تصاویری که توضیح ندارند، سطوح عنوانبندی پرششده و عناصری که ویژگی epub:type دارند اما نقش ARIA (ARIA role) متناظر با آنها تعریف نشده است. این ابزار میتواند بسیاری از موارد شناساییشده را بهصورت خودکار اصلاح کند.
منابع جدید برای یافتن کتاب و نشریه
کالیبر اکنون سه منبع اضافه برای جستوجوی محتوا در اختیار کاربران قرار میدهد:
- Standard Ebooks: کتابهای مالکیت عمومی (public-domain) با قالببندی بهبودیافته برای کتابخوانهای الکترونیکی.
- Directory of Open Access Books (DOAB): کتابهای دانشگاهی و پژوهشی که خواندن آنها رایگان است.
- Directory of Open Access Journals (DOAJ): نشریات علمی با دسترسی آزاد (open-access).
همگامسازی با KOReader و ارتقای Content Server
کاربران KOReader، یکی از برنامههای متنباز کتابخوانی با قابلیتهای بیشتر که روی بسیاری از دستگاههای کتاب الکترونیکی از جمله آمازون کیندل قابل استفاده است، اکنون میتوانند موقعیت مطالعه را از طریق Content Server کالیبر همگامسازی کنند. برای این کار باید سرور همگامسازی سفارشی (custom sync server) در KOReader را روی http://server:port/kosync تنظیم کنند و سپس با اطلاعات حساب کاربری Content Server وارد شوند.
این بهروزرسانی بهبودهایی نیز برای Content Server به همراه دارد؛ از جمله پشتیبانی از فیدهای OPDS 2.0، پخش جریانی کمیکهای CBZ با جهت صحیح خواندن مانگا و جستوجوی محتوای کتابها با استفاده از نمایه متن کامل (full-text index) کالیبر.
تغییرات دیگر و رفع باگها
در نسخه 9.18 تغییرات دیگری نیز اعمال شده است:
- کتابخوان الکترونیکی اکنون امکان محدود کردن جستوجو به فصل جاری را فراهم میکند.
- فیلترهای تاریخ جستوجو شامل lastmonth، thisyear و monthsago اضافه شده است.
- دانلود قطعشده مدل صدا (voice) برای خواندن با صدای بلند (read aloud) قابل ادامه است.
- فرمانهای جدید calibredb برای مدیریت یادداشتها، حاشیهنویسیها و موارد دیگر ارائه شده است.
همچنین اصلاحاتی در تشخیص بهتر شماره صفحه و مدیریت تصاویر بزرگ در PDF، ورودی و خروجی TXT و RTF، خطاهای خواندن برخی فایلهای EPUB آسیبدیده، جلوگیری از کرش (crash) هنگام تبدیل فایلهای PDF بسیار کوچک، مرتبسازی هایلایتهای ادغامشده بر اساس موقعیت در کتاب و رفع باگ مربوط به بازی هوش مصنوعی (AI game) برای تولید «جهانها» با Gemini انجام شده است.
کالیبر در این نسخه تنظیمات معمول برای استخراج بهتر محتوا از منابع خبری را نیز بهبود داده است. نسخه 9.18 مشکلات دریافت محتوا از وبسایتهای تایمز، ساندی تایمز، فایننشال تایمز و بوستون گلوب را برطرف میکند و مدیریت محتوای هکر نیوز (Hacker News) را نیز بهتر کرده است.
نصب و بهروزرسانی کالیبر 9.18
کالیبر را میتوان از وبسایت رسمی آن دانلود کرد یا کد منبع را از GitHub دریافت کرد. در لینوکس، کالیبر از طریق یک اسکریپت خط فرمان (command-line script) نصب و بهروزرسانی میشود؛ این اسکریپت فایل باینری را دانلود و به مکانی در سیستم منتقل میکند و سپس میانبر .desktop ایجاد میکند تا برنامه از لانچر اپلیکیشن و منوهای زمینه قابل یافت و اجرا باشد.
کالیبر از طریق Flathub یا بسته Snap نیز در دسترس است؛ اما چون هیچیک از این دو نسخه تأییدشده یا رسمی نیستند، هر باگ یا مشکلی که در آنها مشاهده شود باید به نگهدارنده بسته (package maintainer) گزارش شود، نه به توسعهدهندگان اصلی پروژه.