
شرکت پورسیم (Purism) کمپین تأمین مالی نسخه تازهای از گوشی هوشمند لینوکسی Librem 5 را آغاز کرده است. برخلاف نسل اول که از پردازندههای Arm استفاده میکرد، Librem 5 v2 به معماری RISC-V روی آورده و از یک سیستم روی تراشه (SoC) هشتهستهای SpacemiT K1 RISC-V بهره میبرد. این تغییر جایگزین پردازنده چهارهستهای Arm64 ساخت NXP میشود و به گفته پورسیم عملکرد بهتر، عمر باتری طولانیتر و گرمای کمتر را در استفاده روزمره به همراه دارد.
مشخصات سختافزاری و نرمافزاری Librem 5 v2
حافظه رم (RAM) این گوشی از ۳ گیگابایت به ۸ گیگابایت و حافظه ذخیرهسازی (Storage) از ۳۲ گیگابایت به ۱۲۸ گیگابایت افزایش یافته است. Librem 5 v2 از سیستمعامل PureOS اجرا میشود؛ توزیعی مبتنی بر دبیان (Debian) که پورسیم آن را توسعه میدهد و رابط کاربری Phosh را روی آن قرار داده است. سرعت خواندن کارت حافظه (SD Card) نیز بیشتر شده است؛ قابلیتی که به دستگاه اجازه میدهد سیستمعامل دوم را از کارت حافظه بوت کند.
پشتیبانی از کدگذاری سختافزاری (Hardware Encoding) روی برد، برای نخستین بار امکان ثبت عکسهای ۱۳ مگاپیکسلی و ضبط ویدئوی HD را برای این گوشی فراهم میکند.
طراحی حفظشده برای تعمیرپذیری
پورسیم طراحی بدنه، نمایشگر ۵.۷ اینچی IPS TFT با دقت ۷۲۰×۱۴۴۰ و باتری قابل تعویض ۴۵۰۰ میلیآمپرساعتی را نسبت به نسل اول بدون تغییر نگه داشته است. درگاه USB-C، جک صدا و سوییچهای فیزیکی قطع (Kill Switches) برای غیرفعالکردن دوربین، مودم (Modem) و GPS همچنان حضور دارند. به گفته شرکت، عدم تغییر طراحی عمدی است تا تعمیر و ارتقای دستگاه بین نسلها آسانتر شود.
در بخش بیسیم، از بردهای ماژولار استفاده شده است. Librem 5 v2 مودم ۴G بهبودیافته دارد و ماژول ۵G نیز در برنامه است که میتوان آن را تعویض کرد. این مدل برخلاف نسل اول از دو سیمکارت (Dual SIM) پشتیبانی میکند.
قیمت، زمان عرضه و چالشهای RISC-V
قیمت پایه Librem 5 v2 از ۱۱۵۹ دلار اعلام شده است. با این حال، متن کمپین از حمایت حداقل ۱۵۹۹ دلاری و تحویل محصول تا سال ۲۰۲۸ سخن میگوید. کمپین تأمین مالی تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه دارد.
جاناثون هال (Jonathon Hall)، مدیر فناوری پورسیم، RISC-V را آینده میداند و میگوید Librem 5 v2 محصولی مناسب برای رساندن این معماری به مخاطبان جریان اصلی است. او تأکید کرده که رهایی از کنترل شرکتهای بزرگ فناوری از زیربنای سیستم آغاز میشود و RISC-V این امکان را فراهم میکند.
با این حال، انتقال به RISC-V چالشبرانگیز است. شتابدهی گرافیکی (Graphics Acceleration)، درایورهای جدید (Drivers) و مدیریت انرژی (Power Management) به تلاش مهندسی قابلتوجهی نیاز دارند. همچنین باید پشته نرمافزاری روزمره برای استفاده عملی آماده شود. بهبود عملکرد مرورگر وب که هنوز روی جدیدترین و سریعترین تراشههای RISC-V کند است و فراهمکردن لایه سازگاری (Compatibility Layer) برای اجرای برنامههای Arm از اولویتهای پورسیم عنوان شده است.
نسل اول Librem 5 با تأخیر، افزایش قیمت و کیفیت ساخت ناپایدار بازخوردهای متفاوتی دریافت کرد؛ اما پورسیم همچنان گوشیها، لپتاپها، رایانهها و خدمات سلولی خود را تولید، عرضه و پشتیبانی میکند.