بررسی اجمالی نهضت های اسلامی در صد ساله اخیر یکی از آخرین کتاب ها و آثار ارزشمند متفکر شهید مرتضی مطهری است که چاپ اول آن در سال 1357 مقارن با جمعه سیاه 17 شهریور منتشر شده است که نتیجه آن ایجاد خطر جدی از سوی رژیم شاه علیه آیت الله مطهری داشت. مطالب این کتاب چنانچه در ابندای آن ذکر شده است، بنا بود در یک اجتماع بزرگ مردمی در شب نیمه شعبان سال 1298 هجری قمری در زمانیکه اولین شعله های انقلاب مردمی افروخته می شد بصورت یک خطابه ایراد شود ولی به علت ممانعت پلیس این اجتماع برگزار نشد و آن خطابه ایراد نگردید و البته تظاهرات و جنگ و خونریزی با پلیس توسط جوانان انقلابی انجام شد.