قبل از اتفاق عاشورا و شهادت امام حسین علیه السلام و یارانشان، امام در چند جمله، جامعه و مردم زمان خود را توصیف کرده بودند. امام معتقد بودند که جامعه در آن روزها رو به سوی انحطاط و پیروی از شیطان گذاشته است. انسان هایی در آن دوران بر مسند حکومت بودند که خلقیات و روحیات شیطانی داشتند. شیطان با استفاده از ابزار مختلف انسان ها را وسوسه کرده و از راه راست منحرف می کند. اما در این میان خدا به انسان ها نیز ابزاری داده تا از خود دفاع کنند و یکی از این ابزار ها عقل و درک آدمی از شناخت حق و باطل است. دین داری در آن زمان با شرایط موجود مانند راه رفتن روی لبه ی تیغ بود و به طور کلی دین داری در میان مردمی که بیشترشان مشرک بوده و به دین اعتقادی نداشتند بسیار سخت بوده است. وجود انبیاء و ائمه علیهما السلام و پیروی از آنها نیز از دیگر نعمت ها و ابزارهایی است که خداوند برای راه گشایی پیش روی انسان ها قرار داده است و از همه مهمتر اینکه همیشه درِ توبه برای انسان باز است و انسان همواره می تواند به آغوش خداوند متعال بازگردد.