یک ابزار متن‌باز (Open-Source) تازه در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است؛ ابزاری که به کاربران علاقه‌مند نبودن به قابلیت‌های هوش مصنوعی اپل این امکان را می‌دهد تا ۱۲ گیگابایت یا بیشتر از فضای ذخیره‌سازی مک خود را بازپس بگیرند.
Apple Intelligence و مسئله فضای ذخیره‌سازی
همانند بسیاری از شرکت‌هایی که ابزارها و مدل‌های هوش مصنوعی را در بسترهای خود جای داده‌اند، اپل نیز به دلیل قابلیت‌هایی که بخشی از فضای ذخیره‌سازی کاربران را اشغال می‌کنند و از دید برخی غیرضروری است، با انتقاد روبه‌رو شده است.
در حالی که Apple Intelligence در macOS 26 حداکثر ۷ گیگابایت فضا نیاز داشت، این رقم در macOS 27 به‌طور چشمگیری افزایش یافته و اپل اکنون اعلام می‌کند مدل‌های جدیدتر آن می‌توانند تا ۱۴ گیگابایت از فضای مک‌های تازه‌تر را به خود اختصاص دهند.
RemoveMacAI چه می‌کند؟
در واکنش به همین موضوع، توسعه‌دهنده مستقل با نام اوم لاهور (Om Lahore) اواخر هفته گذشته پروژه‌ای با نام RemoveMacAI را در گیت‌هاب (GitHub) منتشر کرد. این پروژه وعده می‌دهد که «Apple Intelligence را در macOS 27 خاموش کرده و مدل‌های دانلودشده آن را حذف می‌کند.»
به گفته لاهور، این ابزار یک پروفایل پیکربندی (Configuration Profile) را فعال می‌کند که کلیدهای محدودسازی (Restriction Keys) خود اپل را اعمال کرده و قابلیت‌های Apple Intelligence را خاموش می‌کند؛ همچنین با استفاده از سرویس دارایی‌ها (Asset Service) شرکت، مدل‌های دانلودشده را پاک کرده و مانع از دانلود دوباره آن‌ها توسط macOS می‌شود.
قابلیت‌هایی که غیرفعال می‌شوند
- سیری (Siri)، شامل «Hey Siri» و آیکون نوار منو
- ابزارهای نوشتاری (Writing Tools)
- Genmoji
- Image Playground
- افزونه ChatGPT
- خلاصه‌سازی در Mail، Messages، Safari، Notes و اعلان‌ها
- پاسخ‌های هوشمند Mail
- پیش‌بینی متن درون‌خطی (Inline Text Predictions)
- Spatial Photos
- Photos Clean Up
- تکمیل خودکار کد پیش‌بینانه در Xcode
مدل‌هایی که حذف می‌شوند
بر اساس توضیحات توسعه‌دهنده، مدل‌های پایه (Foundation Models) Apple Intelligence و همچنین مدل‌های مربوط به تولید تصویر و Genmoji، Spatial Photos، Photos Clean Up و تکمیل کد Xcode حذف خواهند شد.
پس از اجرا چه چیزهایی از کار می‌افتد؟
لاهور تأکید می‌کند که پس از اجرای RemoveMacAI، قابلیت‌های فهرست‌شده در بالا از کار می‌افتند؛ همچنین اپلیکیشن‌هایی که از مدل‌های روی‌دستگاه (On-Device) اپل استفاده می‌کنند (مانند چارچوب Foundation Models و اکشن Use Model در Shortcuts)، به همراه Visual Intelligence و ویرایش زبان طبیعی در Calendar دیگر کار نخواهند کرد.
او در ادامه اشاره می‌کند که قابلیت دیکته (Dictation) پس از اجرای RemoveMacAI همچنان کار می‌کند، چرا که «یک تنظیم جداگانه است و مدل‌های گفتاری آن حذف نمی‌شوند.» در پایان نیز می‌افزاید که کل این فرآیند قابل بازگردانی است.
نگاه ۹to5Mac و هشدارهای مهم
بخشی از اعتراض‌ها به میزان فضایی که Apple Intelligence روی مک اشغال می‌کند، واکنشی شتاب‌زده به هر چیز مرتبط با هوش مصنوعی به نظر می‌رسد؛ اما برای کاربرانی که فضای ذخیره‌سازی داخلی محدودی دارند، به‌ویژه روی مک‌های ۲۵۶ گیگابایتی، استدلالی منطقی وجود دارد، چرا که بازپس‌گیری ۱۲ گیگابایت یا بیشتر می‌تواند تفاوتی معنادار ایجاد کند.
افزون بر این، پرسشی گسترده‌تر درباره کنترل پایه‌ای کاربر بر سیستم‌عامل خود مطرح است؛ کاربرانی که به Apple Intelligence علاقه‌ای ندارند، به‌طور منطقی باید راهی ساده برای خاموش‌کردن کامل آن و بازپس‌گیری فضای مدل‌هایش داشته باشند، همان‌گونه که درباره سایر اپلیکیشن‌ها و بخش‌های اختیاری سیستم چنین امکانی وجود دارد.
با این حال، مشخص نیست که اپل تلاش خواهد کرد این پروژه را از گیت‌هاب حذف کند یا سازوکارهای زیربنایی macOS را تغییر دهد تا حذف مدل‌های Apple Intelligence دشوارتر شود. همچنین نمی‌توان پیش‌بینی کرد که غیرفعال‌کردن یا حذف این اجزا در آینده چه تأثیری بر خود macOS یا حتی اپلیکیشن‌های ثالثی که روزافزون برای ارائه عملکردهای پایه به مدل‌های اپل تکیه می‌کنند، خواهد گذاشت.
اگرچه RemoveMacAI متن‌باز است و نیازی به غیرفعال‌کردن حفاظت یکپارچگی سیستم (System Integrity Protection) ندارد، اما همچنان به پروفایل‌های پیکربندی، کلیدهای محدودسازی و سرویس‌های سیستمی متکی است که اپل می‌تواند هر زمان آن‌ها را تغییر دهد. این یعنی یک به‌روزرسانی آینده macOS می‌تواند بخش‌هایی از این ابزار را بی‌اثر کند یا کاربران را تا زمان به‌روزرسانی پروژه با رفتارهای غیرمنتظره روبه‌رو سازد.
در حال حاضر، هر کسی که به استفاده از RemoveMacAI فکر می‌کند باید بداند این یک ابزار غیررسمی ثالث است که تغییراتی در سطح سیستم اعمال می‌کند و باید با نحوه کارکرد آن آسوده‌خاطر باشد. RemoveMacAI پروژه‌ای متن‌باز با نیت خوب به نظر می‌رسد که هدفش دادن خودمختاری و کنترل بیشتر به کاربران مک بر آنچه روی رایانه‌شان اجرا می‌شود و نحوه مصرف فضای ذخیره‌سازی است؛ اما روشن نیست که اپل نیز همین نگاه را داشته باشد.