انتشار نقدهای بازی Call of Duty: Modern Warfare 4 و امتیازهای درخشان آن، یک مشکل قدیمی و کمتر دیده‌شده در اکوسیستم ایکس‌باکس را دوباره در مرکز توجه قرار داده است: شمار بسیار کم نقدهای ثبت‌شده برای نسخه ایکس‌باکس این بازی. نسخه پلی‌استیشن ۵ امتیاز ۸۹ و نسخه رایانه‌های شخصی امتیاز ۸۶ را در متاکریتیک (Metacritic) کسب کرده‌اند، اما نسخه Xbox Series X هنوز هیچ امتیاز رسمی ندارد و وضعیت آن با عبارت «tbd» (مشخص نشده) و تنها بر پایه دو نقد منتقدان نمایش داده می‌شود.
نکته تناقض‌آمیز اینجاست که مایکروسافت مالک اکتیویژن و در نتیجه مالک مجموعه Call of Duty است؛ با این حال وقتی نوبت به تجمیع نقدهای بزرگ‌ترین محصول تحت لوای خودش می‌رسد، تعداد نقدهای نسخه ایکس‌باکس آن‌قدر کم است که حتی یک امتیاز پایه (Baseline Score) هم شکل نمی‌گیرد.
ریشه مشکل: کد بازی در برابر فرایند لیست سفید (Whitelisting)
بیشتر خبرنگاران و تولیدکنندگان محتوای حوزه بازی، هنگام دریافت نسخه پیش‌انتشار (Pre-release Build) حق انتخاب پلتفرم دارند و طبیعتاً مسیری را برمی‌گزینند که کمترین مقاومت را دارد. این مسیر معمولاً رایانه شخصی و استیم (Steam) است که در آن یک کد ساده یا دسترسی به شاخه بتای پیش از انتشار (Beta Branch) در اختیار فرد قرار می‌گیرد، یا پلی‌استیشن که در آن با وارد کردن کد، کار تمام است.
در ایکس‌باکس اما ماجرا پیچیده‌تر است: رسانه باید شناسه دستگاه ایکس‌باکس لایو (Xbox Live Device ID) خود را که در بخش تنظیمات توسعه‌دهنده و تنظیمات سیستم پنهان شده است، در اختیار یک شرکت روابط عمومی قرار دهد و سپس منتظر بماند تا ناشر به‌صورت دستی سخت‌افزار او را در فهرست مجاز (Whitelisting) ثبت کند؛ تنها پس از این مرحله است که کد یا بیلد (Build) بازی شناسایی می‌شود.
با توجه به محدودیت‌های زمانی سخت‌گیرانه تحریم انتشار (Embargo) و حجم انبوه بازیهای سه‌ماهه پایانی سال، هر مرحله اضافی می‌تواند کار رسانه‌ها را با تأخیر جدی روبه‌رو کند. به همین دلیل حتی اگر منتقدی بخواهد نسخه ایکس‌باکس را پوشش دهد، اصل سهولت عملاً او را به سمت استیم یا پلی‌استیشن ۵ سوق می‌دهد.
حتی رسانه‌های تخصصی ایکس‌باکس هم به بن‌بست می‌خورند
وب‌سایت Windows Central که خود را رسانه‌ای متخصص در پوشش اکوسیستم ایکس‌باکس می‌داند نیز بارها با همین مانع روبه‌رو شده است. برای نمونه، نقد همین بازی Call of Duty: Modern Warfare 4 در این رسانه روی رایانه شخصی انجام شد، تنها به این دلیل که پلتفرم ارائه‌شده در رویداد رسمی نقد، نسخه رایانه شخصی بود.
- در پوشش بازیهای بزرگ، کدهای استیم و رایانه شخصی تقریباً همیشه اولویت اول هستند، چون شاخه‌های بتا توزیع را برای ناشر بی‌دردسر می‌کنند.
- در برخی عناوین مانند Gears of War: E-Day نسبت نقدها متعادل‌تر بوده است؛ این بازی از طریق بیلد اینسایدر (Insider Build) در داشبورد در دسترس بود و ۸۷ نقد ایکس‌باکس در برابر ۸۳ نقد رایانه شخصی ثبت شد.
- در مورد The Witcher 3: Wild Hunt Remastered، منتقد ناچار شده بازی را ابتدا روی استیم آغاز کند و چند روز منتظر بماند تا فرایند لیست سفید ایکس‌باکس تکمیل شود؛ هرچند قابلیت ذخیره‌سازی متقاطع (Cross-save) در این میان کمک‌کننده بود.
- همین مشکل در بررسی محتوای الحاقی (DLC) بازی Goat Simulator 3 نیز تکرار شد.
چرخه‌ای که به زیان خود ایکس‌باکس تمام می‌شود
وقتی ناشران کدهای ایکس‌باکس را به‌صورت کارآمد توزیع نمی‌کنند، شمار رسانه‌هایی که نسخه ایکس‌باکس را نقد می‌کنند کاهش می‌یابد؛ نتیجه آن، ماندن امتیاز متاکریتیک روی وضعیت «مشخص نشده» است. این وضعیت در ادراک عمومی این تصور را ایجاد می‌کند که گویا هیچ‌کس روی این پلتفرم بازی نمی‌کند یا به آن اهمیت نمی‌دهد، حتی وقتی بازی مورد بحث توسط خود مایکروسافت منتشر شده باشد. در ادامه، کاربرانی که به دنبال نقد هستند پلتفرمی را برای خرید انتخاب می‌کنند که پوشش رسانه‌ای بیشتری دارد و این چرخه به یک پیش‌گویی خودمحقق‌شونده تبدیل می‌شود.
ایکس‌باکس پیش‌تر در زمینه سهم بازار سخت‌افزار و پوشش رسانه‌ای با چالش روبه‌روست؛ ادامه دشواری در دسترسی رسانه‌ها به نسخه‌های پیش‌انتشار، به زیان خود برند تمام می‌شود. تا زمانی که ثبت یک کد پیش‌انتشار ایکس‌باکس به سادگی وارد کردن یک کلید در پلی‌استیشن یا استیم نباشد، شاهد آن خواهیم بود که بازیهای متعلق به ایکس‌باکس همه‌جا جز خود ایکس‌باکس جشن گرفته می‌شوند.
واکنش رسمی مایکروسافت
در به‌روزرسانی خبر آمده است که اسکات ون ویلت (Scott Van Vilet)، مدیر ارشد فناوری ایکس‌باکس، یادداشتی را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده و در آن بر قصد این شرکت برای رسیدگی به مشکلاتی که رسانه‌ها و تولیدکنندگان محتوا سال‌ها در دریافت کد نقد در مقایسه با سایر پلتفرم‌ها داشته‌اند، تأکید کرده است.