در هفته‌های اخیر نام مجموعه ArtCraft بیشتر شنیده شده است؛ مجموعه‌ای از برنامه‌ها که بسیاری از اپلیکیشن‌های محبوب Adobe Creative Cloud از جمله فتوشاپ و پریمیر را بازسازی می‌کند. در میان این ابزارها، PhotoCraft به‌عنوان جایگزینی برای فتوشاپ بررسی شده است. نتیجه این بررسی نشان می‌دهد که PhotoCraft نه‌تنها عملکرد قابل‌قبولی دارد، بلکه رابط کاربری آن برای کاربران فتوشاپ به‌شدت آشناست. با این حال، وضعیت حقوقی ArtCraft و کتابخانه ابزارهای آن در حال حاضر چندان روشن نیست.
رابط کاربری آشنا؛ حفظ حافظه عضلانی کاربران فتوشاپ
یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کاربران هنگام مهاجرت از فتوشاپ به GIMP این است که محیط برنامه شبیه است، اما تفاوت‌های کوچک باعث می‌شود حافظه عضلانی (Muscle Memory) دیگر به کمک کاربر نیاید. PhotoCraft با ارائه چیدمانی تقریباً یک‌به‌یک با فتوشاپ از این مشکل جلوگیری می‌کند. جابه‌جایی میان ابزارها ساده است، زیرا هر ابزار تقریباً همان جایی قرار دارد که کاربر انتظار دارد.
در یک نمونه آزمایشی، کاربر قصد داشته تصویری را به نقشه تبدیل کند، اما چند عنصر اضافی در آن وجود داشته است. او توانسته تصویر را به‌سرعت برش دهد، نمای آن را تنظیم کند و به ابزار محو کردن (Blur Tool) سوئیچ کند. همه این کارها در چند دقیقه و بدون مختل شدن جریان کار انجام شده است؛ در حالی که در برخی ابزارهای دیگر، همین مدت صرف پیدا کردن ابزار موردنیاز می‌شود.
اجرای آفلاین و بدون اشتراک
Adobe در سال‌های گذشته هزینه‌های خود را افزایش داده است، به‌ویژه پس از افزودن قابلیت‌های هوش مصنوعی (AI) به ابزارهایش. به همین دلیل بسیاری از کاربران به دنبال راهکاری بدون اشتراک هستند. PhotoCraft رایگان و متن‌باز (Open Source) است و نسخه‌های بومی (Native) آن برای macOS، Windows و Linux عرضه شده است. برای استفاده از آن باید از لانچر (Launcher) ArtCraft استفاده کرد، اما این لانچر به‌عنوان مرکزی مناسب برای دسترسی به همه ابزارها عمل می‌کند.
عملکرد مناسب روی سخت‌افزار قدیمی
PhotoCraft روی دستگاه‌های قدیمی‌تر نیز عملکرد خوبی دارد. این برنامه روی یک MacBook Pro مدل ۲۰۱۹ با پردازنده اینتل (Intel) آزمایش شده است؛ دستگاهی که بسیاری از اپلیکیشن‌ها روی آن کمی کندی نشان می‌دهند. با این حال، PhotoCraft به‌خوبی اجرا شده و جابه‌جایی میان لایه‌ها (Layers) و ابزارها سریع و روان بوده است. حتی هنگام بزرگ‌نمایی و کوچک‌نمایی تصویر، تأخیر محسوسی مشاهده نشده است.
فایل‌های پیچیده‌تر مانند یک فایل PSD از طراحی جلد کتاب قدیمی نیز باز شده است. انتظار می‌رفت لایه‌های بیشتر و عناصر پیشرفته‌تر بر عملکرد اثر بگذارند، اما PhotoCraft روی همان دستگاه نیز به‌خوبی فایل‌های ساده عمل کرده است. به گفته کاربر، حتی مصرف منابع آن از مرورگر کروم کم‌تر بوده است.
محدودیت‌ها و نگرانی‌های حقوقی
با وجود این نقاط قوت، هنوز نمی‌توان به PhotoCraft کاملاً اعتماد کرد. توسعه‌دهندگان در صفحه GitHub این پروژه صریحاً اعلام کرده‌اند که PhotoCraft جایگزین کاملی نیست، به‌ویژه برای کارهای حرفه‌ای. این برنامه هنوز چند ابزار را کم دارد، از سازگاری گسترده با افزونه‌ها (Plugin Compatibility) برخوردار نیست و قابلیت‌های هوش مصنوعی (AI) آن محدود است.
هشدار توسعه‌دهندگان در این زمینه مهم است. علاوه بر آن، نگرانی‌های حقوقی نیز وجود دارد. هرچند Adobe تاکنون شکایتی علیه PhotoCraft ثبت نکرده است، این نرم‌افزار موضوع بحث‌های زیادی بوده است. مهندسی معکوس (Reverse Engineering) نرم‌افزار به شکلی که PhotoCraft انجام می‌دهد، وارد قلمرویی ناشناخته می‌شود و روشن نیست این وضعیت در آینده چگونه پیش خواهد رفت.
جمع‌بندی
PhotoCraft یکی از بهترین جایگزین‌های فتوشاپ است که تاکنون تجربه شده است؛ تا حدی که به گفته کاربر، تقریباً همان فتوشاپ است منهای نام آن. رابط کاربری و مجموعه ابزارها تقریباً یکسان است و تفاوت چندانی با باز کردن Adobe Creative Cloud و اجرای فتوشاپ احساس نمی‌شود. با این حال، این پروژه هنوز به زمان نیاز دارد تا بالغ شود و کاربر هنوز آماده حذف کامل Adobe از لپ‌تاپ خود نیست. در عین حال، احتمال دارد استفاده از GIMP را جز در شرایط خاص کنار بگذارد؛ زیرا رابط PhotoCraft آشناست و روی لپ‌تاپ‌های هفت‌ساله نیز سریع‌تر از GIMP اجرا می‌شود.