
سالها پرداخت اشتراک سرویسهای استریم موسیقی (Music Streaming) باعث شده بود نویسندهای در گزارش خود به این نتیجه برسد که با وجود گوش دادن به هزاران آهنگ، مالک هیچیک از آنها نیست. او برای تغییر این وضعیت، یک ماه استفاده از سرویسهای استریم را کنار گذاشت و ساخت کتابخانه موسیقی شخصی را آغاز کرد. برنامه او ساده به نظر میرسید: خرید و دانلود آلبومهای محبوب، سازماندهی فایلها و گوش دادن به آنها در دستگاههای مختلف با Plexamp. اما بهسرعت مشخص شد که مالکیت موسیقی در دوران تسلط استریم، بسیار دشوارتر از گذشته شده است.
خرید موسیقی دیجیتال آسان نیست
نخستین چالش، پیدا کردن جایی برای خرید موسیقی بود. سرویس Spotify تقریباً همه آنچه را که کاربر گوش میدهد در یک مکان جمع کرده است، اما خرید موسیقی دیجیتال تجربهای کاملاً متفاوت است. فروشگاههایی مانند Bandcamp، Qobuz و iTunes Store هنوز موسیقی قابل دانلود میفروشند، اما هیچکدام همه آثار را پوشش نمیدهند. نویسنده ناچار شد برای یافتن یک آلبوم مشخص چند فروشگاه را بررسی کند و برخی آهنگها یا آلبومهای موردنظرش اصلاً برای خرید در دسترس نبودند.
Bandcamp یکی از نخستین گزینهها بود؛ این پلتفرم امکان خرید مستقیم از هنرمندان و دانلود در قالبهایی مانند MP3 و FLAC را فراهم میکند، اما کاتالوگ آن بیشتر بر هنرمندان مستقل متمرکز است. Qobuz انتخاب گستردهتری از موسیقی جریان اصلی و دانلودهای با کیفیت بالا دارد، اما آن هم همه هنرمندان را پوشش نمیدهد. نویسنده حتی دوباره سراغ iTunes Store رفت؛ کاری که سالها انجام نداده بود.
هزینهها و محدودیت قالبها
مشکل دیگری که در مسیر خرید موسیقی وجود داشت، هزینه بود. حتی اگر قیمت هر آلبوم حدود ۱۰ دلار باشد، خرید تنها ده آلبوم به ۱۰۰ دلار تبدیل میشود. به همین دلیل نویسنده مجبور شد آلبومهایی را در اولویت قرار دهد که واقعاً از آنها لذت میبرد و میخواهد برای همیشه نگه دارد. او همچنین به قالب فایلهای خریداریشده توجه داشت و ترجیح میداد در صورت امکان فایلهای FLAC تهیه کند، زیرا این قالب کیفیت اصلی صدا را حفظ میکند؛ اما همه فروشگاهها دانلود بدون افت (Lossless) ارائه نمیدهند.
ساخت کتابخانه شخصی و چالش فرادادهها
پس از دانلود بخشی از موسیقی، نویسنده به روشی برای سازماندهی و گوش دادن به آنها در دستگاههای مختلف نیاز داشت. او از سرور خانگی (Home Server) خود استفاده کرد و Plexamp را انتخاب کرد؛ یک پخشکننده موسیقی اختصاصی که با Plex Media Server کار میکند. Plexamp امکان استریم کتابخانه موسیقی شخصی به گوشی، لپتاپ و سایر دستگاهها را فراهم میکند؛ تقریباً شبیه Spotify. برای شروع کافی بود کتابخانه موسیقی در Plex ساخته شود، به پوشه حاوی فایلها اشاره کند و اجازه دهد همه چیز اسکن شود.
با این حال، رساندن مجموعه به وضعیتی شبیه یک کتابخانه موسیقی مرتب، کار بیشتری میطلبید. برخی فایلها نامهای ناهماهنگ، تصویر جلد آلبوم نداشتند یا فراداده (Metadata) نادرست داشتند. Plex بیشتر آلبومها را بهصورت خودکار شناسایی میکرد، اما نویسنده همچنان مجبور بود آهنگهایی را که زیر نام هنرمند یا آلبوم اشتباه ظاهر میشدند اصلاح کند. او همچنین باید فایلها را در پوشههای درست هنرمند و آلبوم سازماندهی میکرد، بهویژه هنگام روبهرو شدن با آلبومهای گردآوریشده و چند نسخه از یک هنرمند.
Plexamp چه امکاناتی ارائه میدهد؟
پس از مرتبسازی این موارد، Plexamp بهگفته نویسنده عملکردی بهتر از انتظار داشت. این اپلیکیشن رابط کاربری مرتبی دارد، از پخش بدون افت (Lossless Playback) پشتیبانی میکند و امکاناتی مانند فهرستهای پخش هوشمند (Smart Playlists)، پخش بدون وقفه (Gapless Playback) و ایستگاههای رادیویی بر اساس مجموعه شخصی کاربر را ارائه میدهد. همچنین میتوان به موسیقی خارج از شبکه خانگی نیز دسترسی داشت، به شرطی که سرور روشن باشد و اتصال مناسبی به آن وجود داشته باشد.
اقتصاد استریم و دشواری مالکیت موسیقی
به نوشته نویسنده، سرویسهای استریم اقتصاد گوش دادن به موسیقی را کاملاً تغییر دادهاند. Spotify با هزینهای تقریباً برابر قیمت یک آلبوم، دسترسی به میلیونها آهنگ را برای یک ماه فراهم میکند. کاربر میتواند هنرمندان تازه را کشف کند، دیسکوگرافی کامل آنها را گوش دهد و بدون هزینهای بیش از اشتراک، موسیقی جدید پیدا کند. در مقابل، تلاش برای ساختن مجموعهای قابل مقایسه از طریق خرید تکتک آلبومها از نظر مالی منطقی نیست؛ ممکن است صدها دلار هزینه شود و در نهایت تنها بخش کوچکی از موسیقی در دسترس با استریم به دست آید.
شرکتهای ضبط و توزیعکنندگان موسیقی نیز بهطور فزایندهای بر استریم تمرکز کردهاند. صرفاً因為 یک آلبوم در Spotify در دسترس است، به این معنا نیست که نسخه قابل دانلود آن نیز برای خرید وجود دارد. نویسنده برای یافتن چند آلبوم موردنظرش حتی پس از بررسی چند فروشگاه دچار مشکل شد و برخی انتشارها هیچ گزینه قانونی و مشخصی برای دانلود ندارند، هرچقدر هم که کاربر حاضر به پرداخت باشد.
مقاله در پایان به وجود منابع غیررسمی نیز اشاره میکند و یادآور میشود که همه افرادی که کتابخانه موسیقی شخصی نگه میدارند، آلبومها را از فروشگاههای رسمی خریداری نمیکنند. به گفته نویسنده، این موضوع بخشی از واقعیت نحوه دسترسی مردم به موسیقی است، بهویژه زمانی که برخی آلبومها بهسختی قابل خرید یا بهصورت دانلود دیجیتال در دسترس نیستند؛ هرچند او در این گزارش وارد جزئیات آن نمیشود.