برای پیشرفت در امور مادی و معنوی انسان باید در دو مطلب مجهز شود و اهلیت پیدا کند. اول اینکه نسبت به سرمایه هایی که در اختیار دارد مراقبه داشته باشد. دوم محاسبه از نفس داشته باشد. باید از خود سوال کند که آیا از این سرمایه ها استفاده بهینه کرده است یا خیر؟ انسانی که اهل محاسبه نباشد در مسیر سیر خود موفق نمی شود و در مسیر سیر امور دنیوی و مادی هم پیشرفتی نخواهد داشت. از رهگذر محاسبه انسان به شکر و استغفار که دو امر مهم است می رسد. انسانی شاکر حقیقی است که اهل محاسبه باشد. اگر انسان استفاده نادرست از سرمایه ها کرده باشد استغفار می کند و استغفار خسارت ها را جبران می کند؛ لذا استغفار به لحاظ گذشته ترمیم و به لحاظ آینده ترسیم است. امام کاظم (ع) در حدیثی می فرمایند: «از ما نیست کسی که اهل محاسبه هر روزه نفسش نباشد.» امام رضا (ع) می فرماید: «اگر کسی اهل محاسبه نفسش نباشد، مغلوب شده است. انسانی که منحرف می شود به کفر و شرک می رسد. انسان از طریق محاسبه نفس می تواند راه های نفوذی شیطان را ببندد.» در حدیثی دیگر امام کاظم (ع) می فرماید: «خوش به حال شیعیان ما که در زمان غیبت به ما اهل بیت متمسک می شوند و شیعیان ما در مسیر پیروی از ما ثابت قدم هستند و متزلزل نمی شوند. شیعیان ما کسانی هستند که از هر چیزی و هرکسی که با اهل بیت دشمنی دارد اجتناب می کنند و سر سازش ندارند.» بنابراین از رهگذر معرفت است که انسان به این محبت می رسد و از رهگذر محبت به موالات می رسد.