در تجزیه و تحلیل قیام عاشورا، عوامل پیدایش این قیام بسیار مهم است که در چند بخش قابل بررسی است. ۱. مطالبه ی دشمن از امام حسین علیه السلام یکی از این موارد است که موضوع بیعت را بیان می کند. چیزی که نتوانست امام را راضی کند و در نهایت منجر به شهادت امام و یارانشان در کربلا شد. امام حسین علیه السلام بارها در سخنان خود فرمودند که هیچکدام از ائمه و شخص رسول خدا صلی الله علیه و آله از این بیعت راضی نبوده و من نیز زیر بار این ذلت نخواهم رفت. ۲. دومین عامل، احساس وظیفه ی امام در مقابل دعوت مردم کوفه از ایشان بود. مردم قدرنشناس کوفه با نامه نگاری از امام دعوت کردند تا به آنجا برود و با مردم بیعت کند تا دست یزیدیان از خلافت کوتاه شود اما خیلی زود پشت امام را خالی کرده و قول و وعده شان را نادیده گرفتند. ۳. عامل سوم و مهترین عامل وقوع حادثه ی کربلا، اصلاح طلبی امام حسین علیه السلام و همان امر به معروف و نهی از منکر بود. اصلاح اموری که در میان مسلمانانِ آن روز رنگ باخته و جایگاه معروف و منکر تغییر کرده بود. امام برای احیای فرهنگ و ارزش های انسانی باید قیام می کردند و راهی جز شهادت برای این امر وجود نداشت و امام با شهادت خود این اصلاحات را در جامعه برقرار کرده و جان خود را فدا کردند.